Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10351 K.2013/14484

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirket arasında kömür alım satımına ilişkin yapılan sözleşmenin daha sonra feshedildiğini, ancak sözleşme gereği davalıya verilen çeklerin iade edilmediğini, davalı banka şubesinde bulunduğunu belirterek söz konusu çekler nedeniyle müvekkilinin davalılara borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekili; yetki itirazında bulunduklarını, İİK'nın 72/8 maddesi uyarınca müvekkilinin ikametgahı olan Eskişehir mahkemelerinin yetkili olduğunu savunarak mahkemenin yetkisizliğine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Şirketi temsilcisi ; davaya bir itirazlarının olmadığını belirtmiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; İİK'nın 72/8 maddesi uyarınca menfi tespit davalarında takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer ve davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu, bu davadan önce başlatılan icra takibi bulunmadığı, bu durumda HMK ve diğer özel kanun hükümlerinin de dikkate alınması gerektiği, sözleşmenin ifa yerine ilişkin yetki kuralının sözleşmenin tarafı olmayan davalı bankaya karşı ileri sürülemeyeceği, çeklerin keşide yerinin İskilip davalının yerleşim yerinin ise Eskişehir olduğu, davalı bankanın seçimlik hakkını Eskişehir mahkemelerinden yana kullandığı, bu durumda yetkili mahkemenin Eskişehir mahkemeleri olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından tarafından temyiz edilmiştir.

Dava çeke dayalı menfi tespit davası olup, dava tarihi itibariyle girişilmiş bir icra takibi bulunmamaktadır. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında yetkili mahkeme genel yetki kurallarına göre belirlenir. Dava konusu çekin keşide yeri İskilip olduğuna göre İskilip mahkemeleri de yetkili bulunmaktadır.

Her ne kadar yerel mahkemece yetki itirazında bulunanın seçimlik hakkından söz edilmiş ise de, bu hak davanın yetkisiz mahkemede açılması ve ortada birden fazla yetkili mahkeme bulunması hallerinde kullanılabilir. Oysa somut olayda dava yetkili mahkemelerden birinde yani çekin keşide yeri olan İskilip Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılmıştır. Bu durumda yerel mahkemenin bu yöndeki gerekçesi somut olaya uygun düşmemektedir.

O halde mahkemece yetki itirazının reddi ile işin esasına girilerek iddia ve savunma çerçevesinde deliller toplanıp hep birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.