Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10474 K.2013/14031

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalının davacı aleyhine çeke dayalı icra takipleri yaptığını, icra takiplerine konu olan çeklerin ve henüz takibe konulmayan keşidecisi dava dışı ... şirketi olan 50.000 TL bedelli müşteri çekinin davalıya avans olarak verildiğini, davalının bir miktar mal gönderdiğini, ancak gönderilen malların istenilen mallar olmaması nedeniyle iade faturası düzenlenerek iade edildiğini, iade edilen malların bedelinin davacıya geri ödenmediğini, yerine yeni mal da verilmediğini, takibe konu çekler nedeniyle herhangi bir mal tesliminin yapılmadığını,

bunun davalı defterlerinin incelenmesiyle ispat edileceğini belirterek verilen çekler ve icra takipleri nedeniyle davacının borçlu olmadığının tespitine,keşidecisi ... şirketi olan 50.000 TL lik çekin bedelinin tazminine aksi halde çekin iadesine, fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla yapılan 5.000 TL ödemenin istirdatına ve % 40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çekin sebepten mücerret ödeme vasıtası olduğunu, davacının iddiasını davalının ticari defterleri üzerinde yapılacak inceleme ile değil ancak yazılı delil ile ispat edebileceğini, Antalya 13.İcra Müdürlüğünün 2010/2534 Esas sayılı dosyasında davacının borçlu olmadığını belirterek davanın reddine ve % 40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere göre, davacının iddiasını yazılı delille ispatlaması gerektiği, davacının delilleri arasında yemin deliline dayanmadığı, iddianın niteliğine göre ticari defter ile ispatının da mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine, şartlar oluşmadığından davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı avans olarak davalıya verdiği çekler karşılığında teslim edilmesi gereken malların bir kısmının teslim edildiğini ancak malların ayıplı olması nedeniyle iade faturası ile davalıya iade edildiğini, diğer kısım malların ise hiç teslim edilmediğini, böylece çeklerin karşılıksız kaldığını, bir adet müşteri çekinin ise icra takibine konu edilmediği halde davalıda bulunduğunu ileri sürmüş ve iddiasını diğer deliller yanında ticari defterlerle kanıtlayacağını dava dilekçesinde bildirmiştir.

Kural olarak çeklerin avans çeki olduğu yönündeki iddianın yazılı delille ispatı gerekmekte ise de davalı defterlerinde aleyhine delil teşkil edebilecek şekilde kayıt bulunabileceği ve tarafların tacir oldukları dikkate alındığında taraf defterleri üzerinde konusunda uzman bir bilirkişiye inceleme yaptırılıp ayrıntılı ve Yargıtay denetimine açık rapor alınıp tüm deliller hep birlikte değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.