Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10633 K.2013/15147

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı dava dilekçesinin yetki yönünden reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacılar vekili, müvekkilinin üyesi olduğu davalı ... şirketine mal sattığını, müvekkilinin sistemden 85.000 ABD Doları alacaklı olduğunu, müvekkilinin diğer üyenin satmış olduğu 465.000 ABD Doları değerindeki taşınmazı davalıdan barter çeki ile satın aldığını, 18.09.2003 tarihinde davalı ... firması ile yapılan anlaşma ile davalı şirket tarafından 380.000 ABD Doları tutarında barter kredisi kullanıldığını ve karşılığında davalıya kredinin teminatı olarak bu miktar kadar bono verildiğini,

söz konusu kredi borcunun anlaşmada öngörüldüğü şekilde iki yıl içinde sisteme mal ve hizmet olarak ödendiği halde teminat amaçlı olarak verilen senedin boş kısımlarının doldurularak takibe konulduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, taraflar arasında yapılan 04.04.2003 tarihli ... Üyelik Sözleşmesinin S.9 maddesinde yetki şartı getirilerek taraflar arasında çıkacak uyuşmazlıklarda ... Asliye Ticaret mahkemelerinin yetkili kılındığını ileri sürerek yetki ilk itirazında bulunmuş, davanın esası yönünden ise davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere göre; menfi tespit davasına bakmaya İİK 72. maddesi gereğince alacaklının/davalının yerleşim yeri veya varsa icra takibinin yapıldığı yer mahkemeleri yetkili ise de taraflar arasındaki 04/04/2003 tarihli barter sözleşmesinin S/9 maddesi gereğince ...

Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı, HMK'nın17. maddesi gereğince tacir olan taraflar yetki sözleşmesi yapma hakkına sahip olup böyle bir durumda sözleşmede aksine hüküm yoksa sözleşmede belirlenen yer mahkemelerinin kesin yetkili olduğu, sözleşmede aksine bir hüküm olmadığından işbu davaya bakmaya münhasıran sözleşmede belirtilen ...

Asliye Ticaret Mahkemelerinin kesin yetkili olduğu, kesin yetki dava şartı olduğundan re'sen uygulanacağı gerekçesiyle dava dilekçesinin yetki yönünden reddi ile mahkemenin yetkisizliğine, ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğuna karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince temyiz edilmiştir.

Dava İİK'nın 72. maddesi gereği, davacının üyesi olduğu davalı ... firmasından 18.09.2003 tarihli anlaşma ile kullandığı kredi karşılığında teminat amaçlı olarak verdiğini iddia ettiği ve kredi borcunun ödenmiş olması üzerine bedelsiz kaldığı ileri sürülen senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Takip ve dava konusu bono da; borçlularının davacılar ...Ltd. Şti., ..., lehdarının ise davalı ..., senet tanzim tarihinin 18.09.2003 olduğu görülmüştür.

Dosya kapsamında dava ve takip konusu senede atıfta bulunulan ve senet tanzim tarihi ile aynı tarihte davacı ...Ltd. Şti. ve davalı ...Ş. arasında imzalanan ve imzası inkar edilmeyen 18.09.2003 tarihli “sözleşme” başlıklı belgede “uyuşmazlık anında ... mahkemelerinin yetkili olduğunun belirtildiğinin” görüldüğü gibi uyuşmazlık konusu senet metninde de “ihtilaf vukuunda ... mahkemelerinin salahiyetinin kabul edildiğinin” belirtildiği tespit edilmiştir.

Bununla birlikte taraflar arasında imzalanan 04.04.2003 tarihli ... Üyelik Sözleşmesinin S.9. Maddesinde ise sözleşmeden doğacak ihtilafların hallinde ... mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olduğu düzenlenmiştir. Taraflar tacir olup HMK'nın 17. maddesi gereği yetki sözleşmesi akdederek bir ila birden fazla mahkemeyi yetkili kılabileceklerdir.

Somut olayda davacı taraf tercihini uyuşmazlık konusu senede atıfta bulunulan ve senet tanzim tarihi ile düzenlenme tarihi aynı olan 04.04.2003 tarihli “sözleşme” başlıklı belgede ve senet metninde gösterilen ... mahkemelerinden yana kullanarak davasını bu yer Mahkemesinde açtığına göre işin esasına girilerek yargılama yapılması gerekirken yazılı gerekçe ile yetkisizlik kararı verilmesi isabetsiz olup bu husus bozmayı gerektirmiştir.