Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/10905 K.2013/15338

Taraflar arasındaki birleşen menfi tespit-çek iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine, birleşen davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili ile birleşen dosya davalısı tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı ... İnşaat ....A.Ş. vekili, müvekkili şirket tarafından aralarındaki ticari münasebet dolayısıyla dava dışı ... Akaryakıt Dağıtım Turizm İnşaat Taah Ltd. Şirketinden aldığı mal-akaryakıt karşılığı bu şirkete değişik miktarlarda çekler verildiğini, verilen çeklerin tesliminden sonra bu şirket tarafından kendi kaşeleri basılarak imzalanmış hali ile ...'a teslim etmek üzere ellerinde tutulmakta iken kayıp edilmiş ya da çalınmış olduğunu, söz konusu çeklerin ...

Akaryakıt şirketi tarafından ... yararına cirolanmış olması nedeniyle ... tarafından hamil sıfatı ile çeklerin zayii nedeniyle iptali için dava açıldığını, ... ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/319 esasında kayıtlı dosyasında gerekli ilanlar yaptırıldıktan sonra iptal kararı alındığını, çek iptal kararının alınmasından sonra meşru hamil ... 'ın müvekkili şirketten iptal edilen bu çeklerin parasının kendisine ödenmesini ya da yerine yeni çeklerin verilmesini istediğini, bunun üzerine müvekkilince mahkemece iptaline karar verilen çeklerin aralarında ticari münasebet olan ...

Akaryakıt şirketi emrine düzenledikleri için ticari kayıtlarda sıkıntıya yol açılmaması için ...'ın onayı ile iptaline karar verilen çeklerin miktarını karşılar şekilde ...

Akaryakıt emrine yeniden ... ayrı çek keşide edildiğini bu çeklerin de söz konusu şirket tarafından ...'a ciro edildiğini ve sonuç olarak meşru hamil 'ın yeni çekleri banka kanalı tahsil ettiğini, müvekkilinin böylece iptaline karar verilen çeklerden dolayı herhangi bir borcu kalmadığını, mahkemece iptaline karar verilen çeklerden ... adetinin davalı ... tarafından bankaya ibraz edildiğinin taraflarınca öğrenildiğini, iptal kararı sonrasında yetkili hamile ödeme yapmaları nedeniyle müvekkilince mükerrer olarak yeniden ödeme yapılmasının istenemeyeceğini, ...

Akaryakıt şirketinden çeki teslim almış görüken ...'nın bu şirkette herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, çeki çalıntı yolu ile ele geçirmiş olabileceğini belirterek, keşidecisi müvekkili ... İnşaat ..... A.Ş. Olan ... Şubesine ait 2562801 seri nolu 47.009,86 TL bedelli, 2562806 seri nolu 46.848,36 TL bedelli ve 2562807 seri nolu 49.245,48 TL bedelli ... adet çek nedeniyle müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Asıl dava davalısı ... vekili, dava konusu çeklerin 2009 yılı Mart ayı içinde müvekkili ...'in babası ...'a bizzat ... tarafından teslim edildiğini, çeklerin davacı şirketle yapılan motorin satışı nedeniyle kendisine geçtiğinin söylendiğini, müvekkilinin olayda tamamen iyi niyetli .... kişi konumunda olduğunu bildirerek davanın reddi ile lehlerine % 40 oranında tazminata karar verilmesini istemiştir. Birleşen dava davacısı ... vekili, ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/319 esas ve 2008/486 karar sayılı dosyasında, asıl davanın konusunu oluşturan çeklerle ilgili verilen iptal kararının iptalini dava ve talep etmiştir. Birleşen dava davalısı ..., davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dava konusu çeklerin keşidecisinin davacı şirket, lehdarının dava dışı ... Akaryakıt Dağıtım Turizm İnşaat Taah Ltd. Şirketi, cirantaların ... ve ... olup, yetkili hamilin çeki bankaya ibraz eden ... olduğu, davacı şirketin ve birleşen davanın davalısı ...'ın ...'nın çek asıllarını haksız olarak elinde bulundurduğunu kanıtlayamadıkları, davacı şirketin dava dışı ... Akaryakıt Dağıtım Turizm İnşaat Taah. Ltd.

Şirketi'nden iptal kararına konu çeklerin tutarı kadar akaryakıt satın alıp bu çekleri satın alınan akaryakıt karşılığında verdiği, zayii kararı sonrasında bu çeklere karşı ... adet çek düzenleyip ödediği iddiasının, bilirkişi kurulu incelemesine ticari defterlerin tamamının değil yalnızca peyder pey değişik yıllara ait yevmiye defterinin sunulması,

bu defterlerin kapanış tasdikinin bulunmaması nedeniyle sahibi lehine delil olma özelliği taşımadığı gözetildiğinde ve özellikle dava dışı şirket kayıtlarının vergi müfettişlerince incelenmesinde davacı şirket ile ilgili 536.828,00 TL tutarlı mal hizmet alımına ilişkin faturanın sahte olarak düzenlendiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle, esas davanın alınan ihtiyati tedbir kararı nedeniyle İİK'nun 72/.... maddesi uyarınca davalı yararına alacak toplam tutarının % 40'ı oranında icra inkar tazminatına da hükmolunmak suretiyle reddine, birleşen dava ile ilgili yapılan yargılamada ise, ... ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2008/319 esas sayılı dosyasında dava konusu ... adet çeki de kapsayacak şekilde çeklerin zayii nedeniyle iptallerine ...'ın başvurusu üzerine karar verilmiş ise de, ...'ın çeklerin yetkili hamili olmayıp, yetkili hamilin ... olduğu, ...'ın yetkili olmamasına karşın açtığı dava ile zayii kararı aldığının dosya kapsamı ile anlaşılmış olduğu gerekçesiyle ise birleşen davanın kabulüne karar verilmiş olup, mahkeme kararı süresi içinde asıl dava davacısı vekili ve birleşen dava davalısı tarafından temyiz edilmiştir.