Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/11266 K.2013/15626

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında akaryakıt bayilik sözleşmesi, protokol ve eki belgelerin imzalandığını, davalının sözleşmeye göre 12/07/2009 tarihine kadar akaryakıt satışına başlaması gerektiği halde satışa başlamadığını, davalıya yazılı ve sözlü ihtarlar yapıldığını, sözleşmeye aykırılığın giderilmemesi nedeniyle haklı nedenlerle 06/09/2010 tarihinde sözleşmenin feshedildiğini, kar mahrumiyeti ve cezai şart alacağı için yapılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve % 40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket temsilcisi, davacının hem cezai şart hem de yoksun kalınan kar mahrumiyeti alacağını talep edemeyeceğini, bayilik sözleşmesinin temel hukuk ilkeleri ile bağdaşmadığını, davalı şirkette meydana gelen hırsızlık sonucu işletmenin tüm varlığının hırsızlanması nedeniyle satışa başlanamadığını, davacının zararını ispatlaması gerektiğini, 05/02/2010 tarihli mutabakatname ile davacı şirketin davalı şirketi ibra ettiğini belirterek davanın reddine ve % 40 tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre; taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalının 12/07/2009 tarihine kadar akaryakıt satışına başlamadığı, davacının temerrüde dayalı sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, bu kapsamda davacının sözleşmeye göre 200.000 USD cezai şart karşılığı TL'yi davalıdan talep hakkının bulunduğu, davacının davalıya gönderdiği 26/01/2010 tarihli ihtarname ile 15 gün atifet mehli vermek suretiyle istasyonda akaryakıt satışına başlaması hususunda ihtarda bulunduğu,

buna göre atifet süresi eklenmek suretiyle bulunan 06/09/2010 tarihine kadar geçen 198 gün için, davacının talep ettiği kar mahrumiyetine göre yapılan oranlama sonucunda 131.052,78 USD olarak kar kaybının bulunduğu, bu miktarın sözleşmenin haklı nedenle feshi nedeniyle talep edilen 200.000 USD cezai şarttan düşük bulunduğu,

bu kalem alacağın cezai şart içerisinde kabul edilmesi gerektiği, davacının sözleşmenin haklı nedenle feshi halinde öncelikle 200.000 USD cezai şartı talep ettiğinden bu miktardan fazla oluşan kar mahrumiyetinin ispatlanması halinde sözleşmeye göre kar mahrumiyetini isteyebileceği, yapılan hesaplamaya göre davacının kar mahrumiyetinin cezai şartı aşmadığından sözleşmeye dayalı olarak davacının 200.000 USD cezai şart talep etmekte hukuki yararının bulunduğu,

ancak kar mahrumiyeti talep etmekte haklı bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 297.140 TL cezai şart asıl alacak ve 10.550,51 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 307.690,51 TL ye yönelik itirazın iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı lehine kabul edilen miktar üzerinden % 40 tazminata, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Sözleşmenin 14.maddesinde "Bayi, işbu sözleşmenin herhangi bir hükmünü kısmen veya tamamen ihlal etmesi durumunda hiçbir ihbar ve ihtara gerek kalmaksızın ...'ye 200.000 Amerikan doları ceza veya ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası Döviz Satış Kuru üzerinden YTL karşılığını cezai şart olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder. ...'nin diğer zarar ve ziyanı talep hakları saklıdır. İhlal keyfiyetinin gerçekleşmesi ile ... tek taraflı olarak işbu sözleşmeyi feshetmekte serbesttir." hükmü bulunmaktadır. Mahkemece kar mahrumiyeti yönünden diğer zarar ve ziyanı talep edilmesi haklarının saklı tutulmasına yönelik sözleşme maddesi üzerinde durulup tartışılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.