Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/1133 K.2013/2544

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin 15.01.2009 keşide tarihli 6.750 Euro bedelli çekin karşılığını dava dışı lehtar olan ... Ofis Otomasyon Dış. Tic.Ltd. Şti'ne ödediğini, ödemeye ilişkin 20.01.2009 tarihli belgenin dosyaya ibraz edildiğini, dava konusu çekin bankaya ibraz edilip karşılığının olmadığına ilişkin kaşe basıldıktan sonra davalının ciro ile araya girdiğini, bu nedenle alacağın temliki hükümleri uyarınca müvekkilin dava dışı lehtara karşı ileri sürebileceği tüm defilerin davalıya karşı da ileri sürülebileceğini belirterek sözkonusu çek sebebiyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve %40 oranında tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, açılan davada yetkilendirildiğine ilişkin vekalet sözleşmesi olmadığını, beyan etmiş, davalı ise, dava dilekçesi ekli meşruhatlı duruşma gün ve saatini bildiren davetiye kendisine usulüne uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; çekin ibraz edildiği bankadan ve Ankara 32. İcra Müdürlüğü'nün 2009/10059 esas sayılı dosyasından gelen çek örneklerinin incelenmesinde davalının çekin bankaya ibrazından sonra çeke imzasını eklediği ve bu imzanın ibrazdan sonra atılan bir ciro niteliğinde olduğu, TTK' nun 705. maddesi uyarınca bu cironun alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu, bu durumda davacının çekin lehtarı olan dava dışı ... Ofis Otomasyon Dış. Tic.Ltd.

Şti.'ne karşı sürebileceği bütün defileri davalıya ileri sürme hakkının olduğu, davacı ile dava dışı sözkonusu firma arasında alım satım akdinin olduğunun iddia edildiği, davacının temel olarak sözkonusu çeklerin mal alım satımı karşılığında verildiğini, ancak malların teslim edilmediği, bu nedenle çeklerin karşılıksız olduğunu iddia ettiği, ancak alım satım hakkında düzenlenen hükümlere göre bedelin ödenmesinin malın teslimine karine olduğu, bunun aksini ispat yükümlülüğünün ise malı teslim alan alıcıya ait olduğu, davada davacının alıcı olduğu,

davacının bedeli çekle ödediği halde malın teslim edilmediğini iddia ettiği, ancak malın teslim edilmediğine dair yeterli düzeyde delil göstermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı, davalının bankaya ibraz edilen ve bedeli ödenen çekin arka yüzünde lehdar ... Tic.Ltd.Şti.nin ciro imzasından sonra araya girerek sonradan ciranta olduğunu, bu cironun alacağın temliki mahiyetinde olduğunu, bedelsiz çekten dolayı borçlu olmadığını belirterek menfi tespit isteminde bulunmuş, mahkeme malın teslim edildiğinden hareketle ispat yükünün davacıda olduğunu kabul ederek davanın reddine karar vermiştir.

Davacı ile davalı arasında mal teslimine ilişkin uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık icra takibine konu olan 15.01.2009 keşide tarihli çek bedelinin lehdara ödendiği, davalının temlik suretiyle çeke sahip olduğu, çekin bedelsiz olduğu hususundadır. Davalı çeke ibrazdan sonra sahip olduğundan kambiyo vasfından kaynaklanan haklardan faydalanamaz. TTK.nun 705.maddesi uyarınca alacağı temlik alan davalıya karşı, lehtara karşı ileri sürülebilen def’iler de ileri sürülebilir.

Davacı, lehdar ... Tic.Ltd.Şti.ne ödeme yaptığını iddia etmiş ve buna dair 20.01.2009 tarihli belge sunmuştur. Mahkemece bu ödemenin geçerli bir ödeme olup olmadığı yönünde araştırma yapılarak, geçerli bir ödeme olduğunun saptanması halinde bu ödemenin davalıyı da bağlayacağı dikkate alınarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.