Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/11345 K.2013/15660

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin kendi otoprodüktör tesislerinde üretmiş olduğu enerjinin iletimi için davalı şirket ile 4628 sy. Elektrik Piyasası Kanunu hükümleri çerçevesinde davalı ile imzalanan sistem kullanım anlaşmasında düzenlenen maksimum enerji alış/veriş kapasitesinin aşılmış olması nedeniyle davalı tarafça düzenlenip gönderilen 26.09.2012 tarihli ve 4.575,605,94 TL. Değerindeki ceza faturasından dolayı borçlu olunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargının görevli olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere göre; kamu tüzel kişiliğine sahip bulunan davalı idare tarafından yürütülen, kamu hizmeti sayılan elektrik iletimine ilişkin sistem kullanım anlaşmasının, idareye denetim, anlaşmanın uygulanmasına ilişkin ayrıcalıklı yetki tanıdığı, taraflar arasında ortaya çıkan uyuşmazlıkların EPDK tarafından çözümleneceğinin belirtildiği gözetildiğinde taraflar arasındaki anlaşmanın idari nitelikte olduğu, 2675 sy.

Kanun'un 5. maddesinde idare mahkemelerinin kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için davaları çözümleyeceğinin belirtildiği, bu durumda taraflar arasındaki idari nitelikte olduğu saptanan sözleşmenin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde idare mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın HMK'nın 114. maddesinin (b) bendinde öngörülen yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davalı ...Ş.'nin Ana Statüsüne bakıldığında ''Hukuki Bünye'' başlıklı 3.maddesinde;

''1.Bu Anastatü ile teşkil olunan Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (Teşekkül) tüzel kişiliğe sahip, faaliyetlerinde özerk ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı bir İktisadi Devlet Teşekkülüdür.

2.Teşekkül EPK, K.H.K., ve bu Anastatü hükümleri saklı kalmak üzere özel hukuk hükümlerine tabiidir.

3.Teşekkül Genel Muhasebe Kanunu ile Devlet İhale Kanunu hükümlerine ve Sayıştay’ın denetimine tabi değildir.'' hükmünün yer aldığı görülmektedir.

Yine aynı statünün 4/8.maddesine bakıldığında ''İletim sistemine bağlı tüm kamu ve özel tüzel kişiler, Ticaret A.Ş. ve Serbest Tüketiciler ile Bağlantı ve Sistem Kullanım Anlaşmaları; üretim ve dağıtım kamu ve özel tüzel kişiler ile Yan Hizmet Anlaşmaları yapmak''teşekkülün faaliyetleri arasında sayıldığı görülmektedir.

Somut olayda uyuşmazlık taraflar arasında imzalanmış olan ''sistem kullanım anlaşması''ndan kaynaklanmakta olup davalı da ana statüsünde özel hukuk tüzel kişisidir.

O halde mahkemece, davalı şirket, özel hukuk hükümlerine tabi bir İktisadi Devlet Teşekkülü olup, uyuşmazlık konusu idari bir işlem veya eylem niteliğinde bulunmadığından uyuşmazlığın çözüm yerinin adli yargı olduğu göz önünde bulundurulmalı, dava esas yönünden değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir. Tüm bu hususlara dikkat edilmeden eksik araştırma ve değerlendirme ile yukarıdaki şekilde davanın yargı yolu bakımından reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.