Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/14067 K.2013/18572

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ..., ..., ... vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan kiracı ... arasında ... 1. Noterliği'nde 27.02.2008 tarihli finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, diğer iki davalı ... ve ...'in sözleşme'yi kefil olarak imzaladıklarını, sözleşme konusu taşınır malların davalılardan ... Gıda Pazarlama Ltd.

Şti.'nden bizzat kiracı tarafından alındığını, yasa gereği fatura ve irsaliyenin müvekkili adına tanzim edildiğini, davalılardan satıcı şirketin finansal kiralama sözleşmesi görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek yasaya aykırı işlemler yaptığını, satıldığı iddia edilen malların kiracılara teslim edilmediğini ve/veya başka mal teslim edildiğini yada eksik mal teslim edildiğini, nitekim müvekkili tarafından 24.06.2008 günü yapılan tespitte satıcı tarafından kiracıya teslim edilen ... marka traktörün kiracının adresinde bulunamadığının tutanak altına alındığını,

davalıların birlikte hareket ederek yasanın men ettiği eylemi gerçekleştirdiklerini, 09.01.2009 tarihli noter ihtarnamesiyle sözleşmenin feshedildiğini, kiralama konusu malların iadesinin, ödenmeyen ve ileride ödenmesi gereken kira paralarının tahsilinin istendiğini, davalı kiracı ...'nın 20.01.2009 tarihli cevabı ihtarnamesinde balya makinasının kendisine teslim edilmediğini beyan ettiğini ileri sürerek sözleşmenin feshine, sözleşme konusu 2008 model Uzel marka, 5190 balya makinası ile ... plakalı, ... şasi numaralı, 2008 model Massey Ferguson traktörün davalı kiracıdan alınıp müvekkiline teslimine,

teslim edilemediği takdirde bedelinin faizi ile birlikte tahsiline, 52.575,04 Euro kira bedelinin %30 faiz, 7.131,71 TL'nin %126 faiz ve %18 KDV karşılığı 21.124,90 TL'nin %126 faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine, faizin dava tarihinden itibaren yürütülmesine ve sözleşme konusu malların müvekkiline tedbiren teslimine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

Davalılar ... ve ..., ayrı ayrı verdikleri aynı içerikli 11.03.2009 tarihli cevap dilekçelerinde, ... Mahkemelerinin yetkili olduğundan davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu finansal kiralama sözleşmesine konu malların kiracıya teslim edilmediğini sözleşmeden kaynaklanan malların teslimi borcunu gereği gibi yerine getirmeyen davacının kendilerinden hiçbir talepte bulunamayacağını, davacı yanca ileri sürülen muvazaa iddiasının gerçeği yansıtmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını belirterek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Gıda Pazarlama Ltd Şti vekilinin süresinde olmayan cevap dilekçesinde, davacı şirketin basiretli tacir gibi davranmadığını, müvekkili şirketi muvazaalı işlem yapmakla itham ettiğini, davacı taleplerinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, davalılardan kiracı ile kefillerin adları ve imzaları bulunan tesellüm belgesi, altında teslim alan olarak kiracı davalı ...'nın adı ve imzası bulunan 27.02.2008 ve 17.03.2008 tarihli iki adet irsaliyeli fatura gözönüne alındığında sözleşmeye konu malların satıcı tarafından kiracıya teslim edildiğinin anlaşıldığı, davalı satıcı şirketin çok sayıda kiracı ile birlikte finansal kiralama sözleşmesi imzalanması için işbirliği içerisinde hareket ettiği, gerçekte satıcı davalı şirketin malları aldığı üretici firma olan dava dışı ...

Mak. San.

A.Ş.'nin uzun bir süredir mali açıdan sıkıntılı bir süreçte olduğu ve mal üretim ve tesliminde sorunlar yaşandığı da bilinerek işlem başlatıldığı, mal teslimlerinin yapılmadığı iddia edilirken diğer taraftan çok sayıda sözleşmelerin imzalandığı gibi yine bir taraftan da ödeme planına göre ilk ödemelerin gerçekleştirildiği, böylelikle davacı ... şirketinden de malların bedellerinin tahsil edilmesinin temin edildiği, bu hususların küçük bir muhitte ve çok sayıda ve aynı ekonomik alanda tarımsal faaliyet içerisinde bulunan kiracı tarafından bilinmediğini kabul etmenin hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

öte yandan davacı ... şirketinin, davalı satıcı şirketle geçmişten bu yana finansal kiralama konusu malların satışı yönünde devam edegelen ticari ilişkisi ve bu kapsamda düzenlenen çok sayıda sözleşme ilişkisinin varlığı sonrasında, dava konusu sözleşmeler yönünden de, malların kiracıya teslimine dair imzalı belgelerin varlığı karşısında, davacı şirketten başkaca bir araştırma yapması ve bu yönüyle davacı şirkete müterafik kusur atfı mümkün görülmediği, sözleşmeye devam etmesi kendisi için çekilmez hale gelen davacı şirketin, sözleşmeyi haklı nedenle feshettiği, davalılar kiracı ve kefillerden feshe ve FKK.

25.maddesine dayanarak kira bedellerini talep edebileceği, ayrıca satım konusu mallar kendisine teslim edilmediği için satıcı ile arasındaki satım sözleşmesinden dönerek ödediği iki semenin dava tarihindeki karşılığının iadesini tüm davalılardan müteselsilen talep edebileceği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne, davacı ile kiracı arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafından haklı olarak feshedilmiş olduğunun tesbiti ile; sözleşme konusu malların davalı kiracı ve davalı satıcıdan alınarak davacıya verilmesine,

aynen iade mümkün olmadığı taktirde dava tarihindeki değeri olan 74.728,00 TL'nin tüm davalılardan ve dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV dahil) 66.052,39 Euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davalılar ..., ... ve ... vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı yanca finansal kiralama sözleşmesi gereğince, kiracıya teslim edilmesi gereken menkullerin satıcı firma tarafından teslim edilmediği halde teslim yapılmış gibi gösterilerek davalıların birlikte muvazaaya dayalı işlemler yaptığı ileri sürülmüş, davalı kiracı ve kefiller muvazaanın sözkonusu olmadığını, sözleşme konusu menkullerin tesliminin yapılmadığını, sözleşmenin feshinin haklı nedene dayanmadığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Dava dosyası içinde bulunan imzaları inkar edilmeyen noter huzurunda alınmış teslim tesellüm belgesi ve teslim alan imzalı irsaliyeli faturalar gözönüne alındığında sözleşmeye konu menkullerin kiracıya tesliminin gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Bunun aksi ancak yazılı delillerle kanıtlanabilir.

Bu durumda mahkemece, sözleşmede yazılı kira bedellerinin aksatıldığı iddia edilmediğine göre sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğinin kabulünü gerektiren sebeplerin neler olduğu karar yerinde gösterilmeden eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.