Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/15481 K.2014/12096

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. H. R.. ile davalı vek. Av. M.. V..'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin dava dışı ...Kapı ve İnş. Malz. Paz. Tic. Ltd. Şti. arasında 51 adet yangın kapısı imalatı konusunda anlaşma yaptıklarını, avans olarak 6.800,00 TL bedelli üç adet çek keşide ederek verdiğini, ancak anılan şirketin edimini yerine getirmeyerek bedelsiz kalan çekleri davalı faktoring şirketine ciro edildiğini, müvekkilinin çek bedellerini davalıya ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığını, Faktoring Şirketlerinin Kuruluş ve Çalışma Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin 22/2 maddesi hükmü uyarınca bedelsizlik def'ini davalıya ileri sürülebileceğini belirterek çeklerin bedeli olan toplam 20.400,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, faturaya istinaden satın alınan alacağa yönelik gerçekleştirilen işlemlerin yönetmelik hükümlerine uygun olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, geçerli faktoring sözleşmesi sözkonusu olup, alacağın faturalandırılmış bulunduğu davalının kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket olgusu sözkonusu olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan, uyuşmazlığın halinde uygulanması gereken Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik'in 22/2 maddesi uyarınca Faktoring Şirketleri Kambiyo Senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura veya benzeri belgelerle tevşik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler hükmü yer almakta olup, mahkemece davalı şirketin davaya konu çekleri iktisabına ilişkin olarak değinilen yönetmelik hükümleri değerlendirilmeksizin, 21.11.2012 tarihli 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktonig ve Finansman Şirketleri Kanun 9/3 maddesi hükümlerinin uygulanması doğru değildir.

Somut olayda davacı keşideci çek lehtarı için bedelsiz olan çeklerin yönetmelik hükümlerinin bertaraf edilmek için lehtar tarafından ortakları ve adresi aynı olan davadışı İmaj Çelik Kapı Ltd. Şti.'ne çeklerin ciro edildiği, daha sonra boş ve hileli olarak davalı faktoring şirketine devrinin sağlandığını ileri sürmüştür. Çeklerde lehtar sıfatıyla yer alan .....Kapı ve İnş. Malz. Paz. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açtığı menfi tespit davası ile de çeklerin bedelsizliğini kanıtlamıştır.

Faktoring Şirketinin müşterisinden temliken aldığı bir alacağı takip edebilmesi için alacak bir kambiyo senedinden kaynaklansa bile faktoring sözlemesi ile beraber alacağı doğuran temel satım ilişkisine ait fatura ve benzeri belgeleri de ibraz etmek zorundadır. Davalı faktoring şirketi tarafından dosya içine ....Çelik Kapı Ltd. Şti.'nin İmaj Kapı ve İnş. Malz. Paz. Tic. Ltd.

Şti.'ne tanzim edilen 15.09.2008 72970, 15.09.2008 72966, 13.09.2008 72965 nolu fatura fotokopilerini ibraz etmiştir. Ancak davalı faktoring şirketinde faturaların asıllarının bulunması gerekir. Fotokopi üzerinde türlü değişiklik yapılabileceği, hakkın suistimalının her zaman mümkün olduğu gözetilerek davalı factoring şirketinden faturaların aslı istenmesi veya faturayı kesen davadışı.... Çelik Kapı Ltd.

Şti.'den dava konusu faturalara ait dip koçanları celbedilerek fatura seri ve tarihleri kontrol edilmek suretiyle kimin adına kesilmiş olduğu ve ibraz edilen fatura ile fatura suretinin birbirini doğrulayıp doğrulamadığı, çeklerdeki lehtar ....Kapı ve İnş. Malz. Paz. Tic. Ltd. Şti. ile ciranta İmaj Çelik Kapı Ltd.

Şti. arasındaki organik bağ üzerinde durularak bu konuda uzman bilirkişi veya bilirkişi kurulundan rapor alınarak, dava konusu çek yönünden amir yönetmelik hükmü uyarınca araştırma ve inceleme yapılarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken açıklanan yönetmelik hükümleri gözardı edilerek yazılı gerekçe ile davanın reddi doğru görülmemiştir.