Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/15676 K.2014/11815

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vek. Av. T.. B.. gelmiş, diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan, onun yokluğuna duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan oto yedek parçası almak üzere davalıyla şifahen anlaştığını, anlaşma uyarınca davalıya 618,000 TL tutarında (25) adet çek verildiğini, bunlardan davalıya 498,000 TL'sinin ödendiğini, 120,000 TL'lik (6) adet çekin ise ödeme günü gelmediğini, buna karşılık davalının 247.196,19 TL'lik mal teslim ettiğini, bu malların 875,78 TL'lik kısmının defolu olması nedeniyle davalıya iade edildiğini, buna göre davalıdan net olarak toplam 246.320,41 TL tutarında mal alındığını belirterek fazladan yapılan ödeme tutarı 251.679,59 TL'nin davalıdan tahsiline, 120,000 TL'lik çeklerin ise mümkünse iadesine, değilse karşılığında davalıdan teminat alınmasına ya da nakden iadesine çekler dava sırasında ödenecek olursa da istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davacı ile dava dışı T... Otom. San. Tic. Ltd. Şti.'nin kurucuları ve yetkililerinin aynı kişi olup bu kişi ile müvekkilinin yapmış olduğu şifahi anlaşma uyarınca malların dava dışı T.... Otom San. Tic. Ltd. Şti.'ne teslim edildiğini karşılığında ise davacının çeklerinin alındığını, dava dışı şirketin de defterlerin incelenmesini istediklerini, ödeme tarihlerinden itibaren faiz istenemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, davacının davalıya 618.000 TL'lik çek verdiği, karşılığında 246.321,19 TL mal aldığı, dolayısıyla 371.652,25 TL'nin davalıya fazladan ödendiği gerekçeleriyle davanın kabulüne, 251.652,25 TL'nin 01.02.2011 tarihinden itibaren 120.000 TL'nin ise ödeme tarihlerinden itibaren reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı, dava konusu çeklerin avans olarak verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediği iddia etmiş, davalı ise çeklerin satılıp teslim edilen mal karşılığında verildiğini savunmuştur.

Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tediyesine yönelik olarak verildiğine dair karine mevcuttur. Yine aslolan peşin satış olup mal ve bedelin aynı anda ödendiğine dair yasal karine bulunmaktadır.

Somut olayda davacı taraf bu karinelerin aksini iddia edip dava konusu çeklerin ilerde teslim edilecek mallara karşılık avans olarak verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğini iddia ettiğinden bu yöndeki iddiasını kanıtlamak zorundadır. Başka bir anlatımla somut olayda ispat külfeti davacı taraftadır.

Her ne kadar mahkemece taraf defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişi raporları değerlendirilerek yazılı şeklide hüküm kurulmuş ise de davalı defterlerinde kayıtlı olduğu 05.04.2012 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen dava konusu çeklerin davalı defterlerine kaydediliş nedeni konusunda açık bir görüş belirtilememiştir.

Bu durumda mahkemece davalı defterlerini inceleyen bilirkişiden ek rapor ya da yeni bir bilirkişiden rapor alınmak suretiyle dava konusu çeklerin davalı defterlerine avans çeki olarak mı yoksa borcun ödenmiş olması nedeniyle mi kaydedilip kaydedilmediği konusu açıklığa kavuşturulduktan sonra yukarıda değinilen ilkeler çerçevesinde deliller hep birlikte değerlendirilerek varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.