Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/18785 K.2014/846

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı, davalı tarafından aleyhine Salihli 1. İcra Müdürlüğü'nün 2012/5807 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, takibe dayanak bononun davalı taraf ile aralarında gerçekleşen brokoli alım satımına ilişkin olarak ticaret nedeniyle verilen teminat senedi niteliğindeki bono olduğunu, davalıya herhangi bir borcu bulunmadığı halde senedin kötüniyetli olarak takibe konu edildiğini belirterek davalıya borçlu olmadığının tespitine ve asıl alacağın %20'si kadar kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu senedin davacının müvekkilinden satın aldığı mal karşılığında davacı tarafından düzenlenerek müvekkiline verilen senet olduğunu ve kayıtsız şartsız borç ikrarını içerdiğini, davacının teminat senedine dair iddialarını yazılı delil ile ispat etmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre davacı yanca davalının ticari defterlerine delil olarak dayanıldığı, bilirkişi tarafından davalıya ticari defterlerinin kendisine ibrazı hususunda iadeli taahhütlü posta ile ihtarname gönderildiği, ancak davalı yanca ticari defterlerinin ibraz edilmediği, bilirkişi tarafından yapılan incelemede davalı şirkete ait kayıt ve belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle borç-alacak tespitinin mümkün olmadığının bildirildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile Salihli 1. İcra Müdürlüğünün 2012/5807 takip sayılı dosyasında davacının borçlu olmadığının tespitine, davalı lehine talep olunan kötü niyet tazminatının koşullar oluşmadığından reddine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava takibe konu senedin brokoli ticaretine konu teminat senedi olduğundan bahisle açılan menfi tespit davasıdır.

Takibe dayanak bono “malen” kaydını ihtiva etmekte olup, HMK 201. md. hükmüne göre, senede karşı her türlü iddianın yazılı delille ispatlanması gereklidir. Bu durumda, davacının senedin teminat senedi olduğuna dair iddialarını yazılı delillerle ispatlaması gerekir. Mahkemece, anılan madde hükmü gözetilerek davacı yana bu yöndeki delilleri sorulup, toplandıktan sonra varılacak uygun sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken somut olayda HMK'nın 220/3 maddesinin koşullarının oluşmadığı, bilirkişi tarafından davanın bir tarafına ihtarname gönderilemeyeceği, bu yetkinin yalnızca mahkemeye ait olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir.