Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/18919 K.2014/4778

Taraflar arasındaki menfi tespit (iade-i muhakeme) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/159 Esas sayılı dosyasında müvekkili aleyhine davalı yanca çeklere dayalı icra takibinden dolayı menfi tespit istemli dava açıldığını, dava dilekçesinin müvekkiline ilanen tebliğ yoluyla yapıldığını, mahkemenin müvekkilini bulma ihtimali olmasına ve müvekkilinin de adresi sabit bulunmasına rağmen ilanen tebliğ yoluyla taraf teşkilinin yasalara aykırı olduğunu, ayrıca mahkemece davalı tarafın dayandığı belge altındaki imzanın müvekkilinin eli mahsulü olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, ancak hükme esas anılan belgenin sonradan doldurulduğunu veya ilave yapılarak düzenlendiğini ileri sürerek yargılamanın iadesine ve menfi tespit davasının reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın iddialarının doğru olmadığını, ayrıca iade-i muhakeme koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı tarafın talebinin eski HUMK 445 ve devamı, yeni HMK 374 ve devamı maddeleri yönünde düzenlenmiş olup, davacı tarafın iade-i muhakeme olarak gösterdiği sebeplerin HMK nın 375. maddesinde sınırlı olarak sayılan sebeplerden olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Davacı vekili, 10.02.2011 tarihli dilekçesi ile müvekkili aleyhine onun yokluğunda görülüp kesinleştirilen Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/159 Esas -2009/79 Karar sayılı ilamı hakkında iade-i muhakeme talep etmiştir. İade-i muhakeme istenen karar incelendiğinde müflis davalı Ahmet Şimşek iflas idaresi vekili tarafından davanın 12.03.2007 tarihinde açıldığı, Kartal 2. İcra Müdürlüğünün 1999/506 Esas sayılı icra takip dosyasına konu 4 adet çekten dolayı borçlu olunulmadığının tespitinin istendiği, C.. I.. yönünden ilanen yapılan tebligat sonucu 04.03.2009 tarihinde davanın kabulüne karar verildiği ve hükmün de yine ilanen kesinleştirildiği anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık Kartal 2. İcra Müdürlüğünün 1999/506 Esas sayılı icra takibine konu 4 adet çekten kaynaklanmaktadır. Anılan icra takibinin alacaklısı iade-i muhakeme talep eden C.. I.. olup, icra takibi iflas yoluyla yapılmış ve borçlusu tarafından itiraz edilmeksizin kesinleşmiş, bunun üzerine alacaklı tarafından 15.03.1999 tarihinde Kadıköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 1999/213 Esas sayılı iflas davası açılmıştır.

Yapılan iflas davası yargılaması sonucunda mahkemece, 13.12.2000 tarihinde borçlu Ahmet Şimşek'in iflasına karar verilmiş ve hüküm 06.08.2001 tarihinde kesinleşmiştir. Alacaklı tarafından iflasın açılması üzerine oluşturulan iflas masasına 23.03.2001 tarihinde alacağın kaydı için müracaat edilmiş ve iflas masası alacağın 334.431.889.440 TL lik kısmını kabul etmiş bakiye kısmını ise reddetmiştir.

Alacaklı iflas masasının reddettiği alacağı yönünden 01.10.2001 tarihinde kayıt kabul davası açmış, Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2001/110 Esas-2002/516 Karar sayılı ilamı ile; 21.715.790.560 TL alacak yönünden davanın kabulüne, bu miktar alacağın iflas masasına kaydına karar verilmiş, hüküm iflas masası tarafından temyiz edilmiş ve Dairemizin 17.04.2003 tarihli kararı ile onanmıştır.

Bu durumda yukarıda açıklanan dava safahatı gözetildiğinde; iade-i muhakeme talep eden C.. I..'ın alacağının iflas yargılaması sonucu kesinleştiği ve masa tarafından bir kısmının kayıt ve kabul edildiği kalan kısmının ise kayıt kabul davası sonucu masaya kaydedildiği anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca borçlunun kesinleşen alacağa karşı tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci bir dava açması 6100 Sayılı HMK.nun 375. maddesinin (ı) bendine aykırı olduğundan mahkemece alacaklı C.. I..'ın Kartal 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/152 -585 Esas ve Karar sayılı dosyası yönünden iade-i muhakeme isteminin kabulü ile varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve usul hükümlerine aykırı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.