Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/18974 K.2014/3075

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı bankadan kullanılan krediler sonucu hesabın kat edildiğini, davalı bankaya havale yolu ile ödemeler yaptığını ve ipotekli iki adet taşınmazının satıldığını, toplam ödemenin 320,000 TL olduğunu ileri sürerek, davalıya icra takibinde yazılı miktar kadar borçlu olmadıklarının tespiti ile, icra takibindeki borç sebebiyle fazla ödenen miktarın icraya ödendiği tarihten itibaren ticari faizi ile istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının borcundan dolayı son ödemenin 01.06.2010 tarihinde yapıldığını, dava tarihi itibariyle davanın zamanaşımına uğradığını, krediye ait ödemelerin 01.06.2010 tarihinde kapandığını, davacının kendi iradesi ile ödeme yaptığını, yapılan son ödeme ile bankanın aldığı idari karar çerçevesinde takip dosyasında işlem yapılmadığını belirterek ,davanın reddini istemiştir.

Mahkemece dosya kapsamı ve toplanan delillere göre, istirdata ilişkin talep tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmiş, menfi tespit davası yönünden davacının davalıya takip tarihi itibariyle borcu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, takip talebinde davacının takip tarihi itibariyle, davalıya 169.501,15 TL asıl alacak, 21.688,07 TL işlemiş faiz, 1.084,40 TL BMV olmak üzere toplam 192.273,62 TL borçlu olduğunun tespiti ile takip tarihi itibariyle icra emrindeki toplam 9.030,35 TL alacak miktarı yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, takip tarihinden sonraki ödemelerin infazda dikkate alınmasına karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davalı banka tarafından başlatılan İstanbul 10. İcra Müdürlüğü'nün 2007/6444 esas sayılı kesinleşen icra takibi nedeniyle yapılan ödemeler dikkate alındığında dava tarihi itibariyle herhangi bir borç kalmadığı ve fazla ödeme yapılması nedeniyle de bu miktarın istirdadı talepli İİK 72. maddesine göre açılan menfi tespit ve istirdat davasıdır.

Öncelikle, İİK 72. maddesinde belirtilen menfi tespit ve istirdat davaları birbirine dönüşebilen dava türü olup, aynı temel ilişkiyi içerdiğinden menfi tespit ve istirdat davası olarak ayrı ayrı görülemez. Somut olayda, açılmış bulunan menfi tespit ve istirdat davasının, istirdada ilişkin bölümünün tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydı doğru görülmemiştir.

Öte yandan, menfi tespit davasında, dava tarihi itibariyle borcun ödenerek sonlandırıldığı ileri sürüldüğüne göre, davalı banka alacağının ,dava tarihi itibariyle tespiti ve buna göre hüküm kurulması gerekir. Mahkemece bu yön gözetilmeden eksik inceleme ile düzenlenen bilirkişi raporuna göre yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.