Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/2817 K.2013/8501

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan ... Yapı Malzemeleri Ltd. Şti. ile imzaladığı sözleşme gereğince adı geçen davalıya toplam 120.000,00 TL tutarında 6 adet avans çeki verdiğini fakat malın teslim edilmediğini, çeklerin bedelsiz kaldığını buna rağmen çeklerin diğer davalıya ciro edildiğini, davalı ... şirketinin alacağın gerçek bir mal veya hizmet alımına dayanıp dayanmadığını araştırmadığını, bu nedenle kötüniyetli olduğunu iddia ederek borçlu olmadıklarının tespiti ile bedelsiz kalan çekin iptaline ve davalıların tazminata mahkum edilmelerini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

Hizmetleri A.Ş. vekili cevabında, yetki itirazında bulunduktan sonra müvekkili ile diğer davalı arasında imzalanan genel faktoring sözleşmesi uyarınca 25.10.2007 tarihli 28.158,00 TL bedelli faturaya konu alacağın 20.000,00 TL’sinin müvekkili şirket tarafından temlik alınıp, bu alacağa istinaden davacının, diğer davalıya verdiği 22.02.2008 tarihli 20.000,00 TL bedelli çekin teslim alındığını, müvekkili şirketin diğer davalı tarafından ibraz edilen faturaya istinaden ve gerekli araştırmalar yapıldıktan sonra söz konusu alacağı temlik ve çeki de teslim alıp, bu işlemden kaynaklanan bedelin diğer davalıya ödendiğini,

müvekkilinin iyiniyetli olduğunu, ayrıca dava konusu çeke mahsuben davacı tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin toplamda 20.000,00 TL ödeme yapıldığını savunarak davanın reddi ile lehlerine tazminata hükmolunmasını istemiştir.

Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece iddia, savunma ve toplanan delillere göre, davacının malzeme alım avansı olarak davalı ... Yap. Malz. İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’ne verdiği dava konusu çekin, malzemenin davacıya verilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığı, bu nedenle davacının borçlu olmadığı halde dava konusu çek bedelini ciro yoluyla çeki devralan davalı ...’ne ödemek zorunda kaldığı, davalı ... şirketinin dava konusu çeki geçerli bir temlik ilişkisi sonucu devraldığı ve çek bedelini iade etme yükümlülüğünün bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalı ... Yapı Malzemeleri İnşaat Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2 hükmü uyarınca faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler. Faktoring şirketleri belirtilen yönetmelik hükmü uyarınca alacağı temlik alabilirler. Bu durumda davacı keşideci, lehdara karşı ileri sürebileceği def’ileri davalı ... şirketine karşı da ileri sürebilir.

Somut olayda mahkemece, dava konusu çekin, malzeme alım avansı olarak verildiği ve malzemenin davacıya verilmemesi nedeniyle karşılıksız kaldığı gerekçesi ile çekin keşidecisi olan davacı ile lehdarı olan davalı ... Yapı Malz. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. arasında bir mal veya hizmet satışından doğan alacak bulunmadığı kabul edildiği halde anılan yönetmelik hükmü gözetilmeden davalı ... şirketi hakkındaki davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.