Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/3279 K.2013/6298

Taraflar arasındaki menfi tespit - istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; taraflar arasında imzalanan kredili satış sözleşmesi ile müvekkilinin davalıdan 5 adet araç satın aldığını, ancak ödemelerini aksattığını, bu sebeple de rehinli araçların başka alacaklılar tarafından haczedilerek satışa çıkarıldığını, davalıya 631.421,00 TL ödeme yapıldığını, davalının haksız ve hukuka aykırı olarak 94.584,00 TL fazla para tahsil ettiğini belirterek davalıya borçlu olmadığının tespitine , haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil olan paranın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL'sinin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; huzurdaki davanın istirdat talepli açılmış olduğunu, yapılan fazla ödemeyi talep edebilecek olanların araçlar üzerinde hacizleri bulunan kendi rehinlerinden sonra gelen haciz alacaklıları olduğunu, davacı tarafın taraf olma ehliyeti bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; paraların paylaştırılması aşamasında birden fazla alacaklı olması halinde davalıya fazla ödeme yapıldığı iddiasının ancak diğer alacaklılar tarafından sıra cetveline itiraz davası açılması veya sıra cetveline karşı şikayet yoluna gidilmesi suretiyle çözümlenmesi gerektiği, malları haczedilen ve satılarak paraya çevrilen borçlunun dosya alacaklısına fazla ödeme yapıldığı iddiasını menfi tespit ve istirdat davası açmak suretiyle ileri sürmesi imkanının olmadığı, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı,ayrıca aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan 11.11.2009 tarihli kredili satış sözleşmesi uyarınca davalı lehine 5 adet araç üzerinde menkul rehni tesis edildiğini, rehnin paraya çevrilmesi yoluyla yapılan takip sonucunda araçların satıldığını, satışı yapan icra müdürlüğünce davalıya fazla ödeme yapıldığını ileri sürerek davalıya borçlu olmadığının tespitine, fazla ödemenin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece rehinli araçların satışından sonra öncelikle rehinli alacaklıya pay ayrıldığı, rehinli alacaklının alacağından fazla olan bedelin diğer alacaklılara ödeneceği davacının menfi tespit ve istirdat davası açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Rehinli malın satışından sonra satış bedelinin paylaştırılması İİK 151.maddesi uyarınca yapılır. Satış tutarının alacaklıların alacağını karşılamaması halinde sıra cetveli düzenlenerek paylaştırma yapılır. Somut olayda rehinli alacaklıların alacağı için pay ayrıldıktan sonra kalan kısım Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün 2010/1734 sayılı dosyasına gönderilmiştir. Bu icra dosyasına gönderilen bedel yönünden sıra cetveli düzenlenmediği anlaşılmaktadır.

Kural olarak sıra cetvelinde fazla pay ayrılan alacaklının alacağının miktarına diğer alacaklılar itiraz edebilir. Borçlunun bu aşamada alacağın miktarına itiraz etme hakkı bulunmamaktadır. Ancak diğer alacaklıların sıra cetvelinde fazla pay ayrılan alacaklının alacağının miktarına itiraz etmemeleri halinde borçlunun fazla ödemenin iadesi için dava açmakta hukuki yararı vardır.

Zira dava sonucunda alacaklıya fazla ödenen meblağ borçluya iade edileceğinden alacaklı sebepsiz zenginleşmiş olacaktır. Mahkemece Ankara 31. İcra Müdürlüğü'nün 2010/1734 sayılı dosyası getirtilip yukarıdaki ilkeler doğrultusunda varılacak uygun sonuç çerçevesinde bir karar verilmelidir. Açıklanan yönler gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.