Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/5252 K.2014/3276

Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali-sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine karşı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı-karşı davalı vekilince her ne kadar duruşmalı olarak temyiz edilmiş ise de 11.02.2013 tarihli dilekçesi ile duruşma isteminden vazgeçtiğini bildirmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine istinaden davalıya 134.809,73 TL kredi verildiğini, davalının borcunu vadesinde ödemediğini, alacağın işlemiş faizi ile tahsili için girişilen icra takibine itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %40'tan az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili, müvekkilinin maden sahası işletirken, kendisinin de ortağı olduğu davacı şirketin kurulduğunu, sonrasında davacı şirket ile rödevans hakkı devir sözleşmesini imzaladığını, ödenen bedelin maden ocağının devri bedeli olduğunu, davacının maden ocağının devrinde problem çıkar ihtimali üzerine teminaten genel kredi sözleşmesi imzalandığını, 25.11.2008 günlü davacı şirket olağan genel kurulunda davalının borçlu olduğunun söylendiğini, böylece davalının hile ile aldatıldığını öğrendiğini, hile ile yapılan sözleşmelerin batıl olup, iptali gerektiğini bildirerek ,asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile taraflar arasında imzalanan 18.07.2007 tarihli Rödevans Hakkı Devir sözleşmesinin ve aynı tarihli Genel Kredi sözleşmesinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, icra dosyası, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler Türkiye Taş Kömürü Kurumunun cevabi yazıları, bilirkişi heyetinin asıl ve ek raporları toplanan delillere göre rödevans sözleşmelerinin kendine özgü bir sözleşme tipi olup, hasılat kirasına yakın özellikler gösterdiğinden kiracının kira bedeli adı altında kararlaştırılan bir miktar parayı ödemesinin sözleşmenin esaslı unsuru olduğu ancak taraflar arasındaki rödevans sözleşmesinde somut bir bedel bulunmadığı, bu devir hukuken hibe niteliğinde ivazsız bir devir olarak da nitelendirilemeyeceğinden bu sözleşmenin geçersiz olduğu,

genel kredi sözleşmesinin ise davacı şirket adına yetkilisi ... tarafından imzalanmış olduğu, ancak davacı şirketin sermayesinin fevkinde davalı şirket ortağına faizle, kar payı ile ödemeli borç vereceğine dair şirket ana sözleşmesinde bir hüküm bulunmadığı gibi yönetim kurulunun da bir kararının olmadığı, kredi sözleşmesinin gerek şirket iştigal konusu içinde olmadığından ehliyet yokluğu, gerek ödünç para verme işleri kanunu hükümlerine aykırı olması nedeniyle “kredi sözleşmesi olarak geçersiz olduğu, davacı yanca davalıya rödevans hakkının devri karşılığı 18.07.2007'de 100.000 TL ödediği,

31.10.2007'ye kadar 30.000,00 TL daha ödenmesinin taahhüt edildiği, davacının 32.843,30 TL ve ayrıca 1.966,43 TL tutarlı ödemeleri davalıya yaptığını kanıtlayamadığı, bu ödemelerin mutlak butlanla malül genel kredi sözleşmesi kapsamında olmadığı,

davacının bu sözleşmeye istinaden alacak talebinde bulunamayacağı, taraflar arasında geçersiz bulunan 18.07.2007 tarihli rödevans hakkı devir sözleşmesi ile dava tarihi arasındaki dönemde gerçekleşen üretim miktarları ve Türkiye Taşkömürü kurumuna ödenen rödevans bedellerinin 91.748,31 TL olup bu miktarın davacı-karşı davalı tarafından kuruma ödenmiş olduğu gerekçeleriyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulüne, 18.07.2007 tarihli olarak düzenlenen rödevans hakkı sözleşmesinin ve genel kredi sözleşmesinin ayrı ayrı geçersiz olmaları nedeniyle iptallerine karar verilmiş, hüküm davacı-karşı davalı vekilince temyiz edilmiştir.