Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/5938 K.2013/9449

Taraflar arasındaki menfi tespit - istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi kapsamında otogaz istasyonunda kurulu bulunan ve mülkiyeti davalı satıcıya ait malzemelerin, davalı satıcı tarafından müvekkili bayiye satışı ve devredilmesine ilişkin olarak düzenlenen anlaşma bulunduğunu, bayiilik sözleşmesinin müvekkili tarafından feshedildiğini, fesihten sonra davalı yanca 23.09.2010 tarihli 93.359,85 TL ( 53.300 USD ) bedelli fatura ile malzeme ve demirbaşların bedelinin istendiğini, müvekkili tarafından faturanın içeriğine ve miktarına itiraz edilerek davalıya iade edildiğiini,

söz konusu tesise kurulan demirbaşların 10 yıllık olup gerçek rayiç bedellerinin daha düşük olduğunu, bu defa davalı tarafından 93.359,91 TL alacağın tahsili için müvekkilinin toplam 50.000,00 TL 'lik banka teminat mektuplarını nakde çevrildiğini, bakiye 43.359,91 TL'nin de müvekkilinden talep edildiğini, müvekkilinin kabul etmediği bir faturaya istinaden üstelik temerrüde düşürülmeden teminat mektubunun paraya çevrilmesinin sözleşmeye aykırı olduğunu,

sistemin eskime payı ve amortisman payı düşüldükten sonra bakiye kalan paranın istenebileceğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalının teminat mektubu ile fazladan tahsil ettiği miktardan şimdilik 10.000,00 TL nin istirdatına ve davalıya faturadan dolayı şimdilik 10.000,00 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, 18.12.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile istirdat davası yönünden dava değerini 17.343,00 TL artırarak 27.343,00 TL nin istirdatına, menfi tespit talebi yönünden ise dava değerini 33.359,00 TL artırarak 43.359,00 TL borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin bayilik sözleşmesinden kaynaklı yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözleşmenin davacı yanca feshedildiğini, yanlar arasındaki 17.02.2010 tarihli anlaşmaya göre davacının satın almayı taahhüt ettiği tüm ekipman ve kurulum, inşaat bedellerinin davacı yana fatura edildiğini, davacının satın alım taahhüdüne rağmen faturayı iade ettiğini ve bedelini ödemediğini, bu sebeple de banka teminat mektubunun haklı olarak nakde çevrildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, Davacı tarafa kurulmuş olan LPG sisteminin, anlaşmanın yapıldığı 17.02.2010 tarihindeki değerinin 22.657,00 TL olarak belirlendiği, sözleşmenin feshinden sonra davalı yana teminat mektupları dolayısıyla toplam 50.000,00 TL ödeme yapıldığı, buna göre davacının davalı tarafa LPG sistem kurulumu için 27.343,00 TL fazladan ödeme yaptığı, davacının istirdat ve menfi tespit talebinin yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne 27.343,00 TL'nin istirdatına, Kadıköy (İstanbul Anadolu ) 4. İcra Müdürlüğünün 2010/25980 Esas sayılı takip dosyasına konu 43.359,00 TL'den dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Otogaz bayiilik faaliyetlerinin yürütülmesi için davalı dağıtıcı firma tarafından davacı bayiye ariyet olarak bırakılan malzemelerin bayiye satışı ve devrini öngören yanlar arasındaki 17.02.2010 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde; “ Satıcı, taraflar arasındaki ariyet anlaşmasında belirtilen tüm malzemeleri bayiye teslim etmiş olup, ... ile bayii arasında imzalanan işletme anlaşmasının herhangi bir nedenle sona ermesi halinde veya tarafların 01.07.2012 tarihine kadar aksi yönde bir mutabakatı olmadığı takdirde;

satıcı, bayiye iş bu anlaşmanın imza tarihinde bedelleri toplamı 53.300 USD olan, boru, vana vb. Ekipman ile ilgili kablolama ve inşaat işlerinden oluşan otogaz tesisatı, 10.000 Lt kapasiteli LPG tankı ve santrifüj pompa, 2 tabancalı LPG Dispenseri, LPG sistemine ait pano ve UPS ve LPG satışının yapıldığı kanopinin kurumsal kimlik kaplaması için yıllık %10 amortisman bedeli düşülerek belirlenen satış bedeli üzerinde satmayı kabul ve taahhüt etmiş olup, bayi de anlaşmanın imza tarihinde bedelleri toplamı 53.300 USD olan boru, vana vb. ekipman ile ilgili kaplolama ve inşaat işlerinden oluşan otogaz tesisatı,

10.000 Lt kapasiteli LPG tankı ve santrifüj pompa, 2 tabancalı LPG Dispenseri, LPG sistemine ait pano ve UPS ve LPG satışının yapıldığı kanopinin kurumsal kimlik kaplaması için %10 amortisman bedeli düşülerek belirlenen satış bedeli üzerinden satın almayı kabul ve taahhüt etmiştir.” şeklinde hüküm yer almaktadır.

Mahkemece anılan hüküm üzerinde durulup tartışılarak iddia ve savunma çerçevesinde toplanan deliller hep birlikte değerlendirilip varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinde isabet görülmemiştir.