Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/7142 K.2014/4466

Taraflar arasındaki karşılıklı alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın reddine karşı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davacı-karşı davalı vekilince duruşmalı ve davalı ... İplik AŞ. Temsilcisi tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı-karşı davalı vek. Av. ... ve Av. ...ile davacı şirket Yetkilisi ... ve davalı ... San.

AŞ. ve davalı-karşı davacı ... İplik Çorap San. AŞ. vekilleri Av. ..., Av. ...'nın gelmiş diğer davalı tarafından kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan yetkili ve avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkili ile davalılar arasında 1997 yılından beri devam eden Asya, Orta Doğu ve Afrika bölgelerinde tek satıcılık ve mümessillik ilişkisi bulunduğunu, bu ilişkinin Eylül 2004 tarihinde taraflar arasında yazılı hale getirildiğini, taraflar arasındaki 2004 yılında yapılan sözleşmenin 8. maddesinde davalılar tarafından önceki yıllara ait zararların karşılanabilmesi amacıyla 1500 ton ipliğin bedelsiz olarak verileceğinin taahhüt edildiğini, yine aynı madde uyarınca belirlenen miktarda ipliğin teslim edilememesi halinde her kg için 1,50 USD ifaya eklenen cezai şartın kararlaştırıldığını,

davalılar tarafından sözleşmenin 8. maddesinin yerine getirilmediğini, ayrıca müvekkiline münhasıran satış yetkisi tanınan bölgelerde de davalıların satış yaptıklarını ve taraflar arasındaki sözleşmenin 14. maddesi gereğince müvekkiline kg başına 1 USD ceza ödeyeceklerini, ayrıca davalılar tarafından sözleşmenin hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi nedeniyle müvekkilinin 3. kişiler nezdinde de zararlarının doğduğunu,

yine davaların müvekkilinden alacaklı oldukları 200.000,00 USD'nin takas ve mahsup edildiğini belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla toplam alacak miktarı olan 19.550.000,00 USD 'den şimdilik 1.000.000,00 USD 'nin sözleşmenin imza edildiği tarihten itibaren mevduata uygulanacak olan en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 02/06/2011 tarihli dilekçesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere dava dilekçelerinde zararlarının bir kısmının karşılığı olarak istenen 900.000,00 USD'nin 11.650.000,00 USD daha arttırılması ile toplam 12.550.000,00 USD'nin davalılara gönderilen ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 04/02/2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte ortaklaşa ve zincirleme davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine şeklinde davasını ıslah etmiştir.

Davalı ... Sanayi A.Ş. ve davalı karşı davacı ...

İplik ve Çorap Sanayi A.Ş vekili, taraflar arasında 1997 tarihinden önce devam eden ticari ilişkiler sırasında davacının doğduğunu ileri sürdüğü zararlarının, ilişkilerinin devamı açısından karşılıklı mutabakatla giderilmesine çalışıldığını, bunun karşılığı olarak da davacıya belirli bir limitle sınırlı olmak üzere Asya, Ortadoğu ve Afrika ülkelerini kapsayan tek satıcılık ve mümessillik yetkisi verildiğini, davacı şirkete verilen 1500 ton ile sınırlı tek satıcılık ve mümessillik yetkisinde bayilik hakkının ise,

birim fiyat bazında günlük piyasa temayyüllerine ve raiçlerine uygun bir fiyat üzerinden bayilik indirimi yapılarak mal bedelinin belirleneceği, bu bayilik indirimi ile davacının mefruz zararının karşılanacağı amacı doğrultusunda sözleşmenin düzenlenmiş olduğunu, sözleşme gereği davacının talepleri karşısında ipliğin gönderilmemesinin sebebinin, sözleşmenin 9. maddesi hükmü karşısında davacının piyasa koşullarına ve emsallerine göre belirlenen fiyatı kabul etmemesinden kaynaklandığını, davacıya sözleşme gereğince gönderilen ipliklerin satış bedellerinin 200.000,00 USD dışında davacı tarafından ödendiğini,

istenilen ipliğin gönderilmemesinin müvekkillerinin kusurlarından ve sözleşmeye aykırı davranışlarından kaynaklanmadığından davacının cezai şart talep edemeyeceğini bildirerek asıl davanın reddi ile müvekkili ...

İplik ve Çorap Sanayi A.Ş tarafından gönderilen emtianın ödenmeyecen bedeli olan 200.000,00 USD alacaklarının karşı dava yolu ile hükmen ihtarnamede belirlenen temerrüt tarihinden itibaren faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir .

Davalı ... İplik Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. vekili, BK’nun 125 ve 126. maddeleri gereğince talebin zaman aşımına uğradığını, ayrıca davacı ile müvekkili arasında akdedilmiş tek satıcılık ve mümessillik anlaşması bulunmadığını, davada müvekkilline husumet yöneltilemeyeceğini, müvekkilinin iplik üreticisi bir şirket olmadığını, davacının iddialarını yerinde olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davalı şirketlerin az sayıdaki hissedar sayıları ile aile şirketleri niteliğinde oldukları, davalılardan ...

İplik As.San ve Tic.A.Ş.'nin 2001 yılında davacıya fatura düzenlediği ve yetkisiz temsilcinin imzalamış olduğu dava konusu sözleşmeyi uygulayarak sözleşmeye onay verdiği, bu nedenle dava konusu sözleşmenin tarafı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmede davalıların 1500 ton ipliğin davacıya bedelsiz olarak verilmesi gibi taahhütlerinin bulunmadığı,

dava konusu sözleşme ile davalıların davacıya tek yetkili satıcılık hakkı vermek, tek satıcılık hakkının verildiği bölgelerde mal satmamak bu bölgelerden gelen talepleri, davacıya bildirmek ve davacı karşı davalıya verilen bu haklara bağlı olarak davacı karşı davalıya belirli indirimlerle en az 1500 ton iplik satmak suretiyle davacı karşı davalının geçmiş yıllardaki zararlarını telafi etmek yükümlülüklerini üstlenmiş oldukları, asıl davada davacının zarar kalemlerine ilişkin taleplerini ispat edemediği, davacı karşı davalının, davalılara 200.000,00 USD borçlu olduğunu ikrar ettiği gerekçeleriyle asıl davanın reddine, davalı karşı davacı ...

İplik ve Çorap San A.Ş.’nin karşı davasının kabulü ile. 200.000,00 USD 'nin 19/02/2008 temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınıp, davalı karşı davacı ... İplik ve Çorap San A.Ş. 'ye verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı karşı davalı vekili ve davalı ... İplik As.San ve Tic.A.Ş. temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı-karşı davalı vekili ve davalı ... İplik San. ve Tic. AŞ. Temsilcisinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, vekili Yargıtay duruşmasında hazır bulunan davalı-karşı davacı ... İplik ile davalı ...