Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/741 K.2013/6381

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılar vekili ile davalılardan ... İmlt. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ... A.Ş.'ye faktoring işlemlerinde kullanılmak üzere müvekkili tarafından hatır çeki olarak keşide edilen icra takibine konu 26.04.2011 keşide tarihli ve 120.000 TL. bedelli çekin, haricen öğrenildiğine göre ... A.Ş tarafından faktoring işlemi yapılması için ...'a verildiğini, çek ...'da iken davalı ... Ltd. Şti. yetkilisi ...'in ...'u ölümle tehdit etmek suretiyle yetkilisi olduğu ... Grup Ltd.

Şti. kaşesi bastırttığını, müvekkilinin haciz tehdidi altında 8.000 TL ödeme yaparak ayrıca 06/06/2011 keşide tarihli 11.000 TL bedelli çeki de keşide etmek zorunda kaldığını, takip alacaklısı çeki yağma sureti ile ele geçirdiğinden ve ...

A.Ş'nin ciro üzerindeki imzası sahte olduğundan çekte ciro silsilesi bozulduğundan bu şirketin yetkili hamil olmadığını ileri sürerek icra takip dosyasında yapılan takip nedeni ile müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitine, takip konusu çekin iadesine, davalı ... Ltd. Şti. hakkında %40'tan az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin dava ve takip dayanağı çekte iyi niyetli hamil olduğunu, davacıların takipte ödeme emrine itiraz etmediklerini, davacı-borçlunun takipte 01.06.2011 tarihinde yapılan haciz işleminde borca itiraz etmediği gibi borcu kabul edip hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ödeme yaptığını ileri sürerek davanın reddi ile davacıların kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, icra takibine konu çekin ...'a hayati tehlike arz edecek şekilde baskı ve şiddet kullanılması sureti ile ... Grup Dış Tic Ltd Şti , ..., ...Konf.San.Dış Tic.Ltd.Şti.'den ayrı ayrı ciranta imzaları alınarak çekin yağmalandığını, takip konusu çekin ... Elektrik Ltd Şti'ne iadesine muvafakatlerinin bulunduğunu ileri sürerek davalı ...'ın %40 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın soruşturmasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Konf.San.Dış Tic.Ltd.Şti yetkilisi, ticari ilişkilerinin bulunduğu davalı ... Ltd. Şti.ye borçlu olduklarını, bu borç dolayısı ile davacı şirketin keşide etmiş olduğu 120.000.000 TL'lik İş Bankası çekini şirketleri adına kaşe ederek ve ciro ederek ... - ...'e verdiklerini, kendilerinin bu çeki gayriresmi ortaklık ilişkileri bulunan ...'dan ortaklık hissesi karşılığında aldıklarını ileri sürerek davanın reddi ile %40 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... ile ... Grup Ltd. Şti. ye dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edildiği halde davalılar yanıt dilekçesi sunmadıkları gibi duruşmalara katılarak beyanda da bulunmamışlardır.

Mahkemece yapılan yargılama sonunda toplanan delillere göre; davacı davaya ve takibe konu çekte keşideci olup kendi imzasına yönelik itirazı bulunmayarak ciranta olan davalı ...

Grup Ltd Şti ve ... imzalarının sahteliği ve çekin bu cirantalar elinde iken yağma edildiği iddiasına ve çekin hatır çeki olarak verildiği iddiasına dayanmış ise de davacı keşideci cirantaların imzasının sahteliğine dayanamayacağı gibi lehtara karşı sahip olduğu hatır çeki iddiasına dayalı şahsi defileri davalı hamile karşı ileri süremeyeceği, diğer taraftan ciranta imzaları sahte olsa bile keşideci-davacının kendi imzasından sorumlu olacağı, davalı cirantaların müşteki olduğu senet yağması ve resmi evrakta sahtecilik iddialarına yönelik ceza tahkikatının kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ile sonuçlandığı,

bu durumda davaya ve takibe konu çekin ciro zincirinde bir kopukluk bulunmadığı anlaşılmış olmakla davacı keşideci ... Elektirik Ltd Şti bakımından takip alacaklısı davalı ...

Ltd Şti'ne yönelik menfi tespit çek iptali ve takip dosyası nedeni ile haricen yapılan ödemenin iadesi taleplerinin yerinde görülmediği gerekçesi ile bu davalı yönünden davanın reddine, dava dilekçesinde neticei talep olarak takip nedeni ile borçlu olmadıklarının tespiti ve çekin davacıya iadesi talep edilmiş olmakla takip borçlusu davalılara yönelik bir menfi tespit talebi bulunmadığından ve keza davacı ...'in takip dosyasına icra kefili olması nedeni ile takibi yapan davalı ...

Ltd. Şti. dışındaki diğer davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine, davacı icra kefili ... yönünden ise davacı şirket bakımından kesinleşmiş olan kambiyo senetlerine mahsus takip nedeni ile yapılan 01/06/2011 tarihli haciz tutanağında 100.000 TL yönünden icra kefili olmayı kabul ettiği, 17/06/2011 tarihli haciz tutanağında ise şirket yetkilisi olarak borca bir itirazları olmadığı ve borcu kabul ettikleri yönünde beyanların tutanağa geçmiş olduğu,

bu kapsamda kesinleşmiş takip dosyasında icra kefilliği beyanı yönünden haciz tehdidinden söz edilemeyeceği ve Bakırköy 5 İcra Mahkemesinin 2011/762 Esas-1205 Karar sayılı icra kefilinin şikayetinin reddi yönündeki kararı da nazara alınarak davacı icra kefili ...'in davalı takip borçlusu ...

Ltd Şti'ye yönelik davasının reddine, her ne kadar Bakırköy Asliye 1. Ticaret Mahkemesi tarafından İİK 72/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmiş ise de takip dosyasının tetkikinde verilen bu tedbir kararının İİK'nın 72/4. maddesi uyarınca uygulanmamış olması nedeni ile davalı ... Ltd Şti'nin tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili ile davalı ... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı ... Ltd. Şti. vekilinin bütün, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava konusu çekin keşidecisi davacı ... Ltd. Şti. olup lehtarı davalı ... ...dir. Kambiyo senedine karşı açılan menfi tespit davasında husumet kambiyo senedinin lehtarı, cirantalar ve hamiline karşı yöneltilebilir. Davacı-keşidecinin lehtar olan ... ...ye karşı menfi tespit davası açmasında hukuki yararı bulunmaktadır. Mahkemece davalı ... AŞ'nin 26.07.2011 tarihli cevap dilekçesinde 2. sayfasının 6 nolu bendinde yer alan ifade de gözetilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.