Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/8174 K.2013/12834

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne, yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... Tekstil Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ... Tekstil Madencilik Ltd. Şti.’nin icra takibine konu ettiği bonoların müvekkilinin bir süre müdürlüğünü yaptığı diğer davalı ...Ş.tarafından tahsil edilemeyen alacaklardan sorumlu olduğu gerekçesi ile zorla alındığını, davalıların birlikte işbirliği içerisinde olduğunu ileri sürerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Tekstil Madencilik Ltd. Şti. vekili davanın reddini istemiş, diğer davalılar duruşmalara katılmadığı gibi cevap dilekçesi de vermemiştir.

Mahkemece yapılan yargılama, toplanan deliller neticesinde, ispat yükü kendisinde olan davalı alacaklılar tarafından ticari defter ve belgelerinin ihtara rağmen ibraz edilmediği gibi senetlerin düzenlenmesini gerektirir hukuki bir ilişkinin varlığının da ispat edilemediği, ayrıca Nazilli 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2000/456 esas sayılı dosyasının 03.12.2009 tarihli oturumda davalı ...Ş. ve diğer davalı şirketlerinde ortağı konumun da olan sanık ...’nın ifadesinin mahkeme dışı ikrar olarak değerlendirildiği,

dava konusu bonoların davacı ...’ın davalı ...Ş.’yi zarara uğrattığı iddiasıyla bir tür baskı vasıtaları kullanılmak suretiyle imzalatıldığı ve bedelsiz olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne davacının Nazilli 2. İcra Müdürlüğü’nün 2008/2166 E. sayılı dosyasında takibe konu 29.06.2006 tanzim tarilhli 39.960,00 TL, 14.278,00 TL, 10.850,00 TL ve 6.490,00 TL bedelli bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin davacı yönünden iptaline karar verilmiş, hüküm davalı ...

Tekstil Madencilik Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, bonolara dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Dava konusu bonolarda davacı keşideci davalılardan ... Gıda A.Ş. lehdar, ... Tekstil Madencilik Ltd. Şti. ciro yolu ile hamil durumundadır. Bonoların ihdas nedenine ilişkin kısmı boş bırakılmış olup davacı, bonolardaki keşideci imzalarını inkar etmemiştir. Bu durumda somut olay bakımından ispat külfeti davacı taraftadır. Mahkemece ispat külfetinin tayininde yanılgıya düşülmesi bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki, lehdar durumundaki davalı ...Ş. hükmü temyiz etmemiştir. Davacı keşideci ile davalı lehdar arasındaki şahsi def’ilerin bonolara ciro yolu ile hamil olan diğer davalı ... Tekstil Madencilik Ltd. Şti.’ne karşı ileri sürülebilmesi dava tarihi gözetildiğinde somut olayda uygulanması gereken 6762 sayılı TTK’nun 599. maddesi uyarınca “hamilin senetleri kötüniyetle iktisap ettiğinin yani keşidecinin borçlu olmadığını bile bile iktisap etmiş olduğunun kanıtlanması” koşuluna bağlıdır.

Mahkemece, senetlere ciro yolu ile hamil olan davalı ... Tekstil Madencilik Ltd. Şti.’nin bonoları ciro yolu ile iktisabında kötüniyetli olup olmadığı yönünde araştırma ve inceleme yapılmaksızın ispat yükünün belirlenmesinde yanılgıya da düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.