Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/8200 K.2013/16549

Taraflar arasındaki karşılıklı itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı esas davanın kısmen kabulüne karşı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davalı - davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı vek. Av. ... gelmiş diğer taraftan kimse gelmemiş olduğundan onun yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklaması dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı ... vekili, müvekkili tarafından davalı aleyhine, 2002-2003 yıllarında avans olarak verilen çek bedellerine karşılık 55.884.224.300 TL bedelli malın gönderilmemesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla ... .... İcra Müdürlüğü'nün 2004/1966 E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının haksız itirazı ile takibin durduğunu belirterek ... ....

İcra Müdürlüğü'nün 2004/1966 E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline, 55.884.224.300 TL alacağın 2002 yılı Ocak aynın birinci gününden başlayarak reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınmasına, %40 dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 03/02/2005 tarihli dilekçesi ile ... .... İcra Müdürlüğü'nün 2004/1966 E. sayılı dosyasının yetkili icra dairesine gönderildiğini, ... ....

İcra Müdürlüğü'nün 2004/19989 E. sayılı dosyasına da davalı yanca itiraz edilerek takibin durduğunu belirterek ... .... İcra Müdürlüğü'nün 2004/19989 E. sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline, 55.884.224.300 TL alacağın 2002 yılı Ocak aynın birinci gününden başlayarak reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınmasına, %40 dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine şeklinde davasını ıslah etmiştir.

Davalı ... İht. Mad. San. İç ve Dış Tic. A.Ş vekili, dava tarihi itibariyle usulüne uygun yapılmış bir icra takibi bulunmadığını, davacı yanca avans olarak verilen çekler karşılığı mal gönderilmediği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, müvekkiline avans olarak 2002 ve 2003 yıllarına ait çek verilmediğini, müvekkilinin borçlu değil, alacaklı olduğunu, müvekkili tarafından gönderilen mal bedellerinin ödenmemesi nedeniyle .... İcra Müdürlüğü'nün 2004/5588 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi gereğince müvekkiline ait defterlerin kesin delil niteliği taşıdığını belirterek davanın reddi ile müvekkili lehine %40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2004/744 E. sayılı dosyasında davacı ... İht. Mad. San. İç ve Dış Tic. A.Ş vekili, 01/.../2003 tarihinde müvekkili ile davalı ... arasında bayilik sözleşmesi imzalandığını, önceki ticari ilişki ve bayilik sözleşmesi gereğince ödenmeyen bakiye alacağın tahsili amacıyla müvekkili tarafından davalı ... aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2004/5588 E. sayılı dosyası ile yapılan icra takibine davalı ...'un itirazı ile takibin durduğunu bildirerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2004/744 E. sayılı dosyasında davalı ... vekili, taraflar arasındaki ticari ilişkide iddia edildiğinin aksine müvekkilinin borçlu değil, alacaklı olduğunu, bu yönde müvekkili tarafından yapılmış icra takibi ve açılmış bir davada bulunduğunu belirterek davanın reddi ile müvekkili lehine %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

... .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2004/744 E. sayılı dosyasında .../03/2005 tarihinde verilen birleştirme kararı ile yargılamaya ... bu dosya üzerinden devam edilmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda toplanan delillere göre davacı birleşen davanın davalısı ...'un ... ve İht. Mad. ve İma. San. İç ve Dış Tic. A.Ş'nin bayii olduğu, ancak aralarındaki ilişkinin bidayette bayilik sözleşmesine dayanmadığı, bayilik sözleşmesinin 03/.../2003 tarihinde düzenlendiği, 2002 yılındaki tüm alışverişler ile 2003 yılında da 31/07/2003 tarihine kadar alışverişlerin dava dışı Tük. Ürün. Sat. Paz. San.

A.Ş. arasında cereyan ettiği, takip tarihi itibariyle davacı birleşen davanın davalısı ...'un ....192,46 TL alacaklı olduğu gerekçesi ile asıl davanın kısmen kabulü ile davalı birleşen dosyanın davacısı ... İht. Mad. San. İç ve Dış Tic. A.Ş'nin ... ....

İcra Müdürlüğü'nün 2004/19989 E. sayılı dosyasında yaptığı itirazın ....192,46 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına, alacağa takip tarihi olan .../05/2004'den itibaren değişen oranlarda reeskont faizi işletilmesine, davacı birleşen davanın davalısı ... lehine %40 icra inkar tazminatı verilmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiş, hüküm davalı birleşen dosyanın davacısı ... İht. Mad. San. İç ve Dış Tic. A.Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

...- Asıl davada davacı ... tarafından davalı ... İht. Mad. San. İç ve Dış Tic. A.Ş aleyhine ... .... İcra Müdürlüğü'nün 2004/1966 E. sayılı dosyası üzerinden girişilen ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. Asıl davanın konusunu oluşturan icra takibine borçlu şirket, yetki ve borç yönünden itirazda bulunmuştur.

Ancak alacaklı vekili, dava açıldıktan sonra davalı borçlu vekilinin icra dairesinin yetkisine yönelik itirazını kabul ettiklerini bildirerek icra dosyasının yetkili olduğu taraflarca kabul edilen ... İcra Müdürlüğü'ne gönderilmesini istediklerini bildirmiş, ... ....

İcra Müdürlüğü'nün 2004/19989 E. sayılı dosyası üzerinden borçlu şirkete yeniden ödeme emri çıkartılmış ve bu ödeme emrine de süresinde itiraz edilmesi üzerine, davacı vekili bu kez bu dosyaya ıslah dilekçesi vererek davanın ... .... İcra Müdürlüğü'nün 2004/19989 E. sayılı icra takibine yönelik itirazın iptali şeklinde görülmesini istemiştir.

İtirazın iptali davasının koşullarından biri yetkili icra dairesinde ilamsız icra takibi yapılmasıdır. Somut olayda asıl davanın konusunu oluşturan ... .... İcra Müdürlüğü'nün 2004/1966 E. sayılı icra takibinin yapıldığı yerin, yani ... İcra Dairesi'nin yetkisiz olduğu taraflarca kabul edilmiştir. Bu durumda asıl davanın dava koşullarından biri gerçekleşmemiştir. Dava koşulu bulunmayan bir davanın usulden reddi gerekir. Öte yandan dava şartı mevcut olmayan bir davada ıslah da söz konusu olamaz. Başka bir anlatımla ıslah yoluyla dava şartı yokluğu giderilemez. O halde mahkemece asıl davadaki ıslah talebinin reddi ve davanın da dava koşulu yokluğu nedeni ile reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

...- Birleştirilen davada hükme esas alınan .../02/2011 tarihli bilirkişi heyeti ek raporu yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği gibi Yargıtay denetimine de elverişli değildir. Anılan rapora birleşen davanın davacısı vekili tarafından gerekçeleri de gösterilmek sureti ile ayrıntılı bir şekilde itiraz edilmiş, ancak mahkemece bu itirazlar değerlendirilmemiştir. Yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulamaz. Hükme esas alınan ek raporda dava dışı Tük. Ürün. Sat.

Paz. San. A.Ş. hesapları da incelenerek birleşen davanın davalısı ile dava dışı o şirket arasındaki hesap ilişkilerinin birleşen davanın davacısı şirket ile bağlantısının nedenleri de açıklanmamıştır.

Belirtilen şirketler ayrı tüzelkişiliklere sahip olup, aralarında organik bağ bulunduğu ya da birbirlerine virman yapılabileceği konusunda talimatlarının bulunduğu veya alacağın temliki yönünde bir hukuki işlemin mevcut olduğu kanıtlanmadıkça dava dışı şirketin hesaplarına yapılan ödemelerin davacı şirkete yapılmış gibi kabul edilmesinin hukuki dayanağı olamaz.

Bu durumda mahkemece birleşen davada iddia, savunma çerçevesinde konusunda uzman kişilerden oluşturulacak ... kişilik bilirkişi heyetinden önceki raporlara yönelik itirazları da gözetecek şekilde ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp, deliller hep birlikte değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.