Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/8345 K.2013/12490

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, taraflar arasında 31/10/2006 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve protokolün imzalandığını, protokol gereği davacının davalıya 26.000 TL satış destek primi ödediğini, buna karşılık davalının ilk gaz alış tarihinden itibaren 12 ay içinde 100 ton LPG yi şirketten düzenli olarak satın almayı taahhüt ettiğini, davalının taahhütünü yerine getirmediğini, bayilik sözleşmesine aykırı olarak teminat mektubunu yenilemediğini veya vadesini temdit etmediğini, verdiği 2 çekin karşılıksız çıktığını,

davacının sözleşmeyi tek taraflı olarak feshi halinde davalı tarafından davacıya 50.000 USD karşılığı cezai şart ve şirketin bu sebeple uğrayacağı kar mahrumiyetini ödemeyi kabul ettiğini, sözleşmeye aykırılık nedeniyle davalıya 19/11/2007 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini belirterek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik destek primi iadesi olarak 2.500 TL, cezai şart alacağı olarak 2.500 TL, kar mahrumiyeti olarak 2.000 TL alacağın fesih tarihi olan 19/11/2007 tarihinden itibaren sözleşmeye göre aylık % 6 faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş,

yargılama sırasında ıslah dilekçesi ile kar mahrumiyeti alacağını 21.179,08 TL ye, destek primi alacağını 20.366,00 TL ye, cezai şart alacağını 59.985,00 TL ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, sözleşme metninde 31/10/2006 olarak belirtilen tarihin davacı tarafından sonradan yazıldığını, sözleşme tarihinin 01/01/2004 olduğunu, 31/10/2006 tarihinde bayilik sözleşmesinin eki olarak imzalanan protokol gereğince davacının davalıya 26.000 TL destek primi ödediğini, destek primi üzerinden KDV ve gelir vergisi mahsup edildiğinde davalıya ödenen miktarın 17.695,00 TL ye düştüğünü, davacının ibraz ettiği protokolün ilk sayfasında davalının imzasının bulunmadığını, davalı tarafından imzalanan protokolde davalının ilk gaz alış tarihinden itibaren 12 ay içinde muhattap şirketten 50 ton LPG satın almayı taahhüt ettiğini,

davalının 65 Ton LPG satın alarak taahhüt ettiği miktarı fazlasıyla yerine getirdiğini, ancak davacının protokolün ilgili maddesindeki rakamla oynadığını, 50 ton olarak taahhüt edilen LPG nin 100 ton olarak değiştirildiğini, teminat mektubunun protokole istinaden 1 yıl süreli verildiğini, protokolde kararlaştırılan satış hedefinin fazlasıyla karşılandığı ve protokol süresi dolduğu için teminat mektubunun karşılıklı olarak yenilenmediğini, kaldı ki bayilik sözleşmesi için öncelikle 20.000 TL ipotek verildiğini,

daha sonra 31/10/2006 tarihinde imzalanan protokole istinaden verilen 1 yıl süreli teminat mektubu ile birlikte günün değişen ekonomik koşullarına uyum açısından sözleşme için verilen ipotek değerinin 10.000 TL artırılarak 30.000 TL ye yükseltildiğini, ipoteğin halen devam ettiğini, davalının davacıya verdiği 2 adet çekteki keşide tarihinin davacı tarafından doldurulduğunu, çek tarihlerinden davalının haberinin olmaması nedeniyle çeklerin karşılıksız kaldığını, davalının kanuni süresinde çeklerin ödemesini gerçekleştirdiğini, 16/11/2007 tarihinde davacının talimatı ile davalıya dolum tesisinde mal verilmediğini,

buna ilişkin noter tespit tutanağının bulunduğunu, davalının sözleşmeye aykırı davranmadığını, sözleşmenin haksız olarak feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre; sözleşmenin tarihinin daha önceki bir tarih olduğu ve sonradan üstündeki tarihin yazıldığı savunmasının kanıtlanamadığı, protokolün asgari alım tutarını belirten sayfasındaki imzanın eksik olduğu, ancak sözleşmenin diğer devam eden sayfasının imzalanmış olması, taraflar arasındaki önceki ticaret alım miktarının 50 tonun üzerinde olması ve protokolün taraflar arasındaki ticari ilişki hacmini genişletmeyi hedeflediği gözetildiğinde ilk sayfanın geçersiz olduğu yönündeki savunmanın yerinde olmadığı,

dolayısıyla sırf asgari alım tutarının yerine getirilmemesi nedeniyle davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu, kaldı ki davalının sözleşmede yer alan yeni teminat mektubu verilmesi veya önceki teminat mektubunun temdit edilmesi yükümlülüğünü de yerine getirmediği, yine davalının davacıya verdiği 2 adet çekin karşılıksız çıktığının sabit olduğu, ticari hayatta boş çek verilerek ticari faaliyetin sürdürülmesinin olağan olduğu, çekin ibraz edildiği tarihte karşılığının bulunması gerektiği, bu yönden de davacının sözleşmeyi feshinin haklı olduğu, davacının sözleşmeyi fesih iradesini bildirdiği noter ihtarında ödeme için 3 gün süre verdiği,

verilen süreye göre temerrüdün 27/11/2007 tarihinde gerçekleştiği, dolayısıyla davacının cezai şart alacağı bakımından esas alınacak temerrüt tarihinin bu tarihteki kura göre 60.980,00 TL olduğu, ancak davacının ıslah dilekçesi ile talebini 59.985,00 TL olarak belirttiği ve taleple bağlılık ilkesi gözetilerek bu talep miktarının dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle davanın dava dilekçesi ve ıslah dilekçesi gözetilerek kısmen kabulüne, kısmen reddine, 20.366,00 TL destek primi, 59.985,00 TL cezai şart,

21.179,08 TL kar mahrumiyeti olmak üzere toplam 101.530,08 TL nin temerrüt tarihi olan 27/11/2007 tarihinden itibaren işleyecek aylık % 6 temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.