Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2013/8369 K.2013/12491

19. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

İstanbul 30. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 23/12/2011

NUMARASI : 2011/49-2011/105

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekili, davalı ... Bankası vekili ile diğer davalı ... Mirasçıları vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ... şirketiyle yapılan faktoring sözleşmesi kapsamında 2 adet faturanın ve ayrıca dava konusu ... tarafından keşide edilen davalı İş Bankası'na ait 17/08/2007 keşide tarihli 34.700-YTL bedelli çekin alındığını, çekin karşılıksız çıkması nedeniyle icra takibi yapıldığını, haciz sırasında davalı ...'nun 09/03/2003 tarihinde öldüğünün anlaşıldığını, davalı şirketin de mal varlığının bulunmaması nedeniyle takipten sonuç alınamadığını, haciz tutanağında hazır bulunan ... mirasçılarından ...'nun ... adına düzenlenmiş çek karnesini kullanıldıklarını beyan ettiklerini,

yine ... firmasının da 2003 yılında vefat ettiği bilinen ... adına 2007 yılında fatura düzenlediğini, davalı bankanın basiretli tacir gibi davranmayarak ölen kişiye ait çek yapraklarını iade almadığını, davalıların iştirak halinde davacının zarara uğramasına sebep olduklarını belirterek fazlaya dair haklar saklı kalmak şartıyla 7.000-YTL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş yargılama sırasında talebini ıslah dilekçesi ile 34.700 TL'ye yükseltmiştir.

Davalılar ... mirasçıları vekili, davalı ... şirketinin sahibinin ... ve eşi ... olduğunu, muris ...'ya ait olan işyerinin vefatından sonra davalılar ... tarafından işletildiğini, ... firmasının ortağı ...'in davalılara ait işyerinde kimya mühendisi olarak çalıştığını ve eşi ile birlikte ...'nun çek karnesini ve işyeri kaşesini çalarak sahte imza ile kullandıklarını, bu konuda yapılan ceza soruşturmasında alınan kriminal rapora göre imzanın davalılar ...'ya ait olmadığının tespit edildiğini, dava konusu faturlarla ilgilerinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı İş Bankası vekili, davacının davalılar aleyhine yaptığı icra takibinde çek bedelini tahsil etme imkanının olduğunu, henüz zararın doğmadığını, bankanın ölüm olayından haberdar olmadığını, dava konusu çekin ...'nun 1996 tarihli noter vekaletine istinaden 12/03/2007 tarihinde davalı ...'ya teslim edildiğini, Temmuz 2007 yılına kadar çeklerin ödenmesi ile ilgili olarak problem yaşanmadığını, çek karnesi verilirken gerekli tüm araştırmaların yapıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı ... şirketi yargılamaya katılmamıştır.

Mahkemece toplanan delilere ve bilirkişi raporlarına göre,davalı bankanın basiretli tacir gibi davranmadığı, icra takibinin semeresiz kaldığı, ...'nun 09.10.2003 tarihinde vefat ettiği çek karnesinin 12/04/1996 tarihli noter vekaletine istinaden davalı bankanın ... şubesinden 12/03/2007 tarihinde alındığı, ...'nun vekalet tarihinde 69 yaşında çek karnesinin verildiği tarihte 80 yaşında olduğu, bankanın 80 yaşına gelmiş biri için araştırma yapmadığı, küçük bir yerde işlemlerin yapılmasından dolayı bankanın durumu bildiği halde olayı görmezlikten gelerek bankacılık teamül ve uygulamalarına aykırı hareket etmesi nedeniyle %20 kusurlu olduğu,

davalılar ... mirasçıları yönünden yapılan değerlendirmede, babalarının ölümüne rağmen 4 yıl süre ile bunu bankaya bildirmedikleri, sona ermiş vekalete rağmen ölü kişinin çekini kullanmaya devam ettikleri,bankaya çalıntı bildirimi yapmadıkları, bu nedenle olayda %10 kusurlu oldukları, davalı ... şirketi yönünden yapılan değerlendirmede ise, şirketin ortaklarından ve faktoring sözleşmesinin kefillerinden olan ...'in ...'nun ölümünden haberdar olduğu halde çeki bilerek kullandığı ve davacının zarara uğramasına sebebiyet verdiği,

yine ... adına fatura tanzim ederek sahte imzalı çeki teminat göstererek kredi çektiği, bu nedenle %45 oranında kusurlu olduğu, davacının ise basiretli tacir olarak çekin keşidecisi ve cirantası hakkında araştırmayı özenle yapmadığı, faturaya konu malların teslim edilip edilmediğine ilişkin sevk irsaliyesi aramadığı, sahte fatura düzenleyenler hakkında yasal girişimde bulunmadığı,

bu nedenle olayda %25 oranında müterafik kusurlu bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 26.025-TL zararın 6.946-TL lik kısmının davalı Türkiye İşbankası A.Ş.den, 3.470-TL lik kısmının davalılar ... mirasçılarından hisseleri oranında, 15.615-TL lik kısmının davalı ... şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili, davalı İşbankası vekili ile davalılar ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Davalı banka, keşideci ...'ya ait çek karnesini vekalete istinaden oğluna vermiş olup daha sonra aynı vekilin aynı vekalete dayanarak çek karnesi almasından dolayı davalı bankaya atfı kabil bir kusur yüklenemeyeceğinden bu davalı yönüden davanın reddi gerekirken kısmen kabulü isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

2-Dava konusu çeki imzalayan mirasçıların imzaya itirazları bulunduğundan keşideci imzasının mirasçılara ait olmaması halinde bu davalılara çek nedeniyle sorumluluk yüklenemez. Mahkemece imza itirazı üzerinde durulup toplanan deliller değerlendirilerek varılacak uygun sonuç çerçevesinde bu davalıların sorumluluğu tespit edilmelidir. Açıklanan yönler gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacının temyizine gelince, faktoring sözleşmesi uyarınca sözleşmenin tarafı olan ... şirketine ödeme yapan davacının, sözleşmenin tarafı olan davalı ... şirketinden çek bedelinin tamamını isteyebileceği gözetilerek hüküm kurulması gerekirken davacıya kusur yükletilerek yazılı şekilde karar verilmesi de isabetsizdir.