Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/11670 K.2014/15289

Taraflar arasındaki menfi tespit ve alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketten 78.449,50 TL tutarında mal aldığını ve bedelini fazlası ile ödediğini, her iki tarafın ticari defterlerinde bu durumun sabit olduğunu, davalı şirket yetkilisi diğer davalı M.. S..’ın müvekkilinden fazla miktarda çek, senet ve nakit ödeme aldığını, bu senetlerden bir kısmının M.. S..’ın kardeşi olan S.. S.. tarafından İzmir 13. İcra Müdürlüğü’nün 2009/9597 esas sayılı takip dosyası ile takibe konulduğunu, müvekkilinin 42.400,50 TL fazla ödemesi olduğunu belirterek, müvekkilinin davalılara 78.449,50 TL ticari ilişki, 20.396,14 TL icra takibi olmak üzere toplam 98.845,64 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 42.400,50 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının davaya konu ettiği borcunun bulunmadığının, taraflar arasındaki kabuller, davalı tarafından ihtara rağmen defterlerin sunulmaması sonucunda davalı kayıtları ile ispat edildiği, senet hamillerinin temel borç ilişkisindeki şirketin ortağı ve temsilcisi olduğu ve ayrıca taahhütte bulunan ve senetlerde lehtar gözüken kişi ile aralarında birinci dereceden akrabalık bulunduğu ve dosyadaki delillere göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin sabit olduğu, davacının iddiasını ispat ettiği gerekçesi ile davanın kabulü ile toplam 98.845,64 TL’den davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, ödenen 42.400,00 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş, mahkeme kararı süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

(1) Dava menfi tespit ve alacak istemine ilişkindir. Davacı, davalı şirketten 78.449,50 TL tutarında mal aldığını, çek, senet ve nakit olarak fazla ödemede bulunduğunu, bu senetlerden bir kısmının davalı şirket yetkilisi M.. S..’ın kardeşi olan S..

S.. tarafından takibe konulduğunu belirterek, 78.449,50 TL ticari ilişki, 20.396,14 TL icra takibi olmak üzere toplam 98.845,64 TL borçlu olmadığının tespitine, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere fazla ödenen 42.400,50 TL’nin davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davacı, 78.449,50 TL karşılığı mal aldığını beyan etmiş olup, bu miktara ilişkin davalı tarafından herhangi alacak istemi olmamasına rağmen, aldığı mal karşılığı borçlu bulunmadığının tespitini istemekte hukuki yararı bulunmamaktadır. Mahkemece bu kısma ilişkin istemin hukuki yarar yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

(2) Davacının, takibe konu olan, borçlu olmadığının tespitini talep ettiği 2 adet bono ile ilgili olarak ise, söz konusu bonoların sebepten mücerret olması nedeni ile davacı bu bonolardan dolayı borçlu olmadığını yazılı delillerle ispat etmelidir. Mahkemece açıklanan kural doğrultusunda değerlendirme yapılıp, deliller toplanarak varılacak uygun sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetsizdir.

(3) Davacı ayrıca, 42.400,50 TL alacaklı olduğunu iddia etmiş olup, alacağını usulüne uygun deliller ile ispat etmesi gerekir. Yargılama aşamasında taraf ticari defterleri bilirkişi incelemesine sunulmamıştır. Davacı delil olarak da münhasıran davalı tarafın ticari defterlerine dayanmamıştır. Hal böyle olunca, mahkemece salt davalının ticari defterlerini ibraz etmediği gerekçesine dayanılarak, dosya içinde başka delil olmaksızın davacının iddiasını ispat ettiği gerekçesi ile eksik inceleme ile karar verilmesinde de isabet bulunmamaktadır.