Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/12713 K.2014/17118

Taraflar arasındaki tazminat davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın HMK 114/9. 115/2 maddesi uyarınca dava şartları yokluğundan reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı Ö.. D.. şirketiyle yapılan faktoring sözleşmesi kapsamında 2 adet faturanın ve ayrıca dava konusu İ.. T.. tarafından keşide edilen davalı İş Bankası'na ait 17/08/2007 keşide tarihli 34.700-YTL bedelli çekin alındığını, çekin karşılıksız çıkması nedeniyle yapılan icra takibine davalı İ..

T..'nun 09/03/2003 tarihinde öldüğünün anlaşıldığını, davalı şirketin de mal varlığının bulunmaması nedeniyle takipten sonuç alınamadığını, haciz tutanağında hazır bulunan İ.. T.. mirasçılarından G..ve K.. T..'nun İ.. T.. adına düzenlenmiş çek karnesini kullanıldıklarını beyan ettiklerini, yine Öncü Denim firmasının da 2003 yılında vefat ettiği bilinen İ..

T.. adına 2007 yılında fatura düzenlediğini, davalı bankanın basiretli tacir gibi davranmayarak ölen kişiye ait çek yapraklarını iade almadığını, davalıların iştirak halinde davacının zarara uğramasına sebep olduklarını belirterek fazlaya dair haklar saklı kalmak şartıyla 34.700 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar İ.. T.. mirasçıları vekili, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı İş Bankası AŞ vekili, bankanın ölüm olayından bilgisi olmadığını, henüz zararın doğmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir

Davalı Ö.. D.. İç ve Dış Ltd Şti davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece davalıların belirlenen kusurları oranında olmak üzere toplam 26.025,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm Dairemizin 2013/8369 Esas-12491 Karar sayılı 08.07.2013 tarihli ilamı, davalı İş Bankası AŞ'ye atfı kabil kusur yüklenemeyeceği, dava konusu çekler üzerindeki imza itirazlarının incelenmesi gerektiği ve davacıya kusur yüklenemeyeceği gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda 19.02.2014 tarihli duruşmada, davacı tarafa 100,00 TL gider avansını 1 hafta içinde yatırması, yatırmadığı takdirde dava şartları yokluğundan davanın reddedileceğinin ihtarına karar verildiği, bu ihtara rağmen verilen kesin sürede gider avansının yatırılmadığı gerekçesi ile davanın HMK 114/9, 115/2 ve 120/2 maddeleri uyarınca dava şartları yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava 6100 sayılı HMK'nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden önce açılmıştır. Anılan yasanın 448. maddesinde Kanun hükümlerinin tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağı belirtildiğinden tamamlanmış işlemler yönünden anılan yasa hükümlerinin uygulanacağı açıktır.

Mahkemece 19.02.2014 tarihli duruşmada, hiçbir açıklama yapılmaksızın 100 TL gider avansının 1 hafta içinde karşılanmasına, aksi takdirde dava şartları yokluğundan davanın reddedileceğinin ihtarına, karar verilmiştir. Sözü edilen bu gider, gider avansı olmayıp 6100 sayılı HHMK'nun 324. maddesinde hükme bağlanan delil avansı niteliğindedir.

Delil avansının verilen kesin süreye rağmen yatırılmaması halinde HMK'nun 324/2 maddesi uyarınca buna ilişkin delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacağı hükme bağlanmıştır. Başka bir anlatımla delil avansı gider avansında olduğu gibi HMK'nun 114. maddesinde belirtilen dava şartları arasında sayılmamıştır.

Bu durumda mahkemece ara kararında belirtilen delil avansının yatırılmaması nedeniyle dava şartlarının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddi doğru görülmemiştir. Öte yandan verilen ihtarın, delil avansının hangi delilin toplanması için yatırılacağının açıkça belirtilmemesi ve öngörülen süre bakımından da usulüne uygun değildir.

Mahkemece yapılacak iş, HMK'nun 324/2 maddesi gözetilerek delil avansı yatrılması için davacı tarafa yeniden süre verilerek ihtara rağmen avansın yatırılmaması halinde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı hususu dikkate alınarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.