Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/14200 K.2015/6789

Taraflar arasındaki asıl dava menfi tespit, birleşen alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı - birl. dava davacısı ...rak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı - birleşen dosya davalısı asil ... davacı - birleşen dosya davalı ve birleşen dosya davacısı vek. Av. ... ile davalı - birleşen dosya davacı vek. Av. ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan davacı - birleşen dosya davalısı asil ... ve avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı ... vekili, müvekkilinin kefil olduğu halde dava dışı .....

A.Ş'den 13 adet ... marka araç satın alındığını, ödeme sıkıntısı yaşanınca araçlardan 5 adedinin davalıya iade edildiğini, bu dönemde 18 adet senedin bedelinin ödendiğini, ancak borca karşılık verilen diğer senetlerin ödeme tarihlerinin tespiti için tarafların 14.01.1999 tarihinde yaptıkları protokolle ödenen tutarın tespiti ile 8 adet aracın şirketlerce davacıya tesliminin şart koşulup, ödemelerin de garantiye alınması için davacıdan bakiye tutar için senetlerle birlikte 48.000,00 TL tutarlı tarihsiz teminat çeki alındığını, ancak halen davacıya 8 adet aracın teslim edilmediğini,

davalının bakiye borcun protokol gereği ödenmediğinden süre verilip ödeme istendiğini ve protokolü anlaşmaya aykırı olarak feshettiğini, ayrıca davalı elinde senet olduğu halde kötüniyetle aleyhe 37.542,00 TL'nin tahsili için de icra takibine başladığını, davacının itirazı üzerine de ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'ne 1999/222 E. sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtığını, ancak tüm bunlara rağmen teminat olarak verilen çeki de bankaya ibrazla karşılıksız şerhi verdirdiğini belirterek davacının teminat çekinden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... A.Ş vekili, davanın reddini istemiş, birleşen Fethiye 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/263 E. sayılı dosyasından 48.000,00 TL tutarlı çekten kaynaklanan alacağının birleşen davalı ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/232 E. sayılı dosyasında davacı ... ve Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı .... A.Ş aleyhine açtığı davada, araba alım satım sözleşmesi gereği davalıya verilip, ödemesi yapıldığı halde iade edilmeyen 25.10.1998, 25.11.1998, 25.12.1998 tarihi, her biri 8.775 F.F. tutarlı senetlerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine, senetlerin iptaline, %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/220 E. sayılı dosyasında davacı .... Şti. vekili, davalı .... A.Ş aleyhine açtığı davasında, davacı şirketi temsilen ...'ın araba alım satım sözleşmesinde imzası bulunmadığından, sözleşmelerin sahte olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

../..

Mahkemece 1999/317 E, 2008/497 K. sayılı, 21.10.2008 günlü “asıl davada menfi tespit davasına konu çekin protokolde belirlenen borcun teminatı olarak verildiğini, oysa davalının protokolden doğan bakiye alacağını Fethiye 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1999/222, 2003/41 sayılı dosyasında verilen karar sonucu tahsil ettiğini dolayısı ile teminat çekinin bedelsiz kaldığını, bu nedenle asıl davanın kabulüne, davacının çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine,...'nin çeke dayalı olarak açtığı birleşen ...emesi'nin 2001/263 sayılı alacak davasının reddine,

ceza mahkemesinde Adli Tıp Kurumu'ndan alınan 02.02.2006 tarihli raporda araba alım satım sözleşmesindeki imzanın ...it olmadığı anlaşıldığından birleşen Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/220 E. sayılı davasının kabulüne karar verilmiş, gerekçe bölümünde belirtilmemekle birlikte hüküm bölümünde birleşen...ukuk Mahkemesi'nin 2001/232 Esas sayılı davasının reddine” dair verilen kararı asıl davanın ve birleşen 2001/232 E. ve 2005/220 E. sayılı davaların davalısı,

2001/263 E. sayılı davanın davacısı...vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine karar Dairemizce 2009/8003 E. 2010/2279 K. 04.03.2010 günlü kararı ile "Temyize konu davada asıl davanın yanında başka mahkemelerde açılan üç davanın daha asıl dava ile birleştirilmesine, birleşen her davanın müstakil dava niteliğini kaybetmemesine rağmen karar başlığında davaların davacısının ve davalının her bir dosya için ayrı ayrı gösterilmemesi ve hüküm bölümünde asıl ve birleşen dosyalar yönünden yargılama giderleri ile vekalet ücretlerine ayrı ayrı hükmedilmemesi,

diğer yandan birleşen...uk Mahkemesi'nin 2001/232 E. sayılı dosyanın kabul gerekçesinin yazılmaması HUMK'nun 388. maddesine aykırı olduğu gibi kararın son sayfasında reddolunan dava yönünden 4940 YTL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılardan ...'a verilmesine şeklinde hüküm oluşturulması da red olunan davanın tarafları gözetildiğinde doğru değildir.

Öte yandan birleşen Fethiye 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/220 sayılı dosyası yönünden ceza mahkemesinde alınan Adli Tıp Kurumu raporuna göre karar verilmiş ise de, ceza mahkemesi kararının kesinleşip kesinleşmediği anlaşılamadığı gibi ...'ın asıl dava dilekçesindeki alım - satım sözleşmelerinde kefil olduğuna dair kabul beyanının da karar yerinde tartışılmaması isabetli görülmemiştir.” gerekçeleriyle bozulmuş, bozma gerekçesine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına da değinilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulmasından sonra yeniden yapılan yargılama sonunda; birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2005/220 E. sayılı dosyasının dosyadan tefrikine ayrı bir esasa kaydına, davacı ...'ın davasında çekin teminat çeki olup, bedelsiz olduğunun iddia edildiği, davalı ....

A.Ş'nin dava konusu çeki davacıdan 14.01.1999 tarihli protokolle aldığı halde protokolü 27.04.1999 tarihinde keşide ettiği ihtarname ile feshetmesiyle protokole dayalı olarak davacının verdiği çek nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığından davanın kabulü ile davacının 48.000,00 TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine, birleşen...Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2001/263 E. sayılı dava dosyası yönünden davacı ....

A.Ş'nin 14.01.1999 tarihli protokolle davalı ...'dan alınan çeke dayalı olarak alacak davası açmış olup, yukarıda asıl davada da belirtildiği gibi protokol davacı şirket tarafından alacak iddiasında bulunamayacağından bedelsizlik sebebiyle davasının reddine, birleşen mahkemenin 2001/232 E. sayılı davasında, davacı Belde .... Şti'nin davalı ....

A.Ş'ye üç bonodan dolayı menfi tespit isteminde bulunduğu, dosya davacısı ve davalısının taraf oldukları 14.01.1999 tarihli protokol ile tarafların aralarındaki önceki döneme ait hukuki durumla ilgili yeni bir ödeme planı kabul ettikleri, dava konusu bonoların protokol tarihinden önceki döneme ait bulunmaları nedeniyle dava konusu bonoların bedelsiz kaldıkları anlaşıldığından davanın kabulüne...rlüğü'nün 2000/540 sayılı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine, takip dayanağı olan üç adet senedin iptaline karar verilmiş, hüküm davalı - birleşen davada davacı ve birleşen davada davalı ....

A.Ş vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Hükmüne uyulan Dairemiz bozma kararında diğer bozma sebepleri yanında ayrıca "asıl dava dilekçesinde, davacı ...'ın alım satım sözleşmelerinde kefil olduğuna dair kabul beyanın da karar yerinde tartışılmamasının isabetli görülmediği" belirtilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyulduğu halde belirtilen bozma sebebi yönünden tartışma ve değerlendirme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.