Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/14528 K.2015/1283

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü..

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında bayilik ilişkisi olduğunu, diğer davalının ise , müvekkilinin bayilik sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının tazminine güvence olarak taşınmazını 50.000,00 TL üzerinden ipotek ettiğini, davalı şirketin sözleşmenin ekinde imzaladığı satış taahhütnamesi gereği sözleşme süresi boyunca aylık 15 ton, 5 yıl içinde de 900 ton LPG’yi müvekkilinden almayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin 01/08/2012 tarihinde sona erdiğini, davalının sözleşme süresince müvekkilinden 291 ton LPG aldığını, buna göre davalının 609 ton eksik LPG alımı bulunduğunu,

sözleşme ve satış taahhütnamesine aykırı davranarak tonaj taahhüdünü yerine getirmeyen davalının taahhütnamenin ikinci maddesi gereğince müvekkiline verdiği 50.000,00 TL teminatın 5 katı olan 250.000,00 TL tazminatı ödemekle yükümlü olduğunu, bu hususta çekilen ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığını belirterek müvekkilinin 250.000,00 TL tazminat alacağından şimdilik 25.000,00 TL’nin davalılardan avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sözleşme süresinin bitimi ile beraber davacı şirketin yeniden 5 yıllık sözleşme imzalanması hususunda müvekkili şirkete baskı uyguladığını, imzalanmaması halinde cezai şart talep edileceğini beyan ettiğini, 5 yıl boyunca taahhüt edilen miktarın altında teslimat yapıldığını, buna rağmen davacı şirketin 5 yıl boyunca hiçbir talepte bulunmayarak müvekkillerinde cezai şart hükmünün uygulanmayacağına dair haklı güven oluşturduğunu savunarak davanın reddini, aksi halde cezai şartın tenkisini istemiştir.

Mahkemece, davalının sözleşme süresince belirlenen miktardan az ürün almasına rağmen davalıya ürün sağlamaya devam ettiği ve ürün bedellerini de ihtirazi kayıtsız kabul etmesi karşısında sözleşmenin cezai şart ve tonaj taahhüdü maddesinin fiilen ortadan kalktığı, asgari alım taahhüdünün uygulanmayacağı ve bu konuda cezai şart istenmeyeceği hususunda sözleşme süresince süren bir uygulamanın oluştuğu, dolayısıyla davacı şirketin sözleşmenin cezai şart ve tonaj taahhüdünün uygulanmayacağı yönündeki anlaşma nedeniyle ortaya çıkan olgunun kaynağı haklı güven olup,

davacı şirketin davranışları ile davalı şirkette yarattığı güvenle çelişki oluşturacak şekilde sözleşmenin feshinden sonra eldeki davaya konu edilen cezai şart tazminatını istemesinin çelişkili davranış yasağı oluşturduğu, böyle bir davranışın hukuken korunmasının beklenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, mahkeme kararı davacı vekili tarafından süresi içinde temyiz edilmiştir.

Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart tazminatına ilişkindir. Davacı taraf, dava dilekçesinde açıkça müvekkilinin 250.000,00 TL tazminat alacağından şimdilik 25.000,00 TL’nin davalılardan avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Her ne kadar 6100 sayılı HMK.'nun 107. maddesinde belirsiz alacak davası düzenlenmiş ise de, belirsiz alacak davası, davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkansız olduğu hallerde açılabilir (HMK. madde 107-1).

Aksi halde belirsiz alacak davası açılamaz öte yandan, talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz (HMK. madde 109/2). Alacak miktarının tartışmasız veya açıkça belirli olduğu hallerde belirsiz alacak veya kısmi dava açılmasında alacaklının hukuki yararı bulunmamaktadır. Hukuki yarar dava şartlarındadır. (HMK. madde 114/4).

Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemiş ise davayı dava şartı yokluğu sebebiyle reddeder (HMK. madde 115/2). Somut olayda, davacıya davasını tam dava olarak sürdürmesi ve toplam alacak üzerinden eksik peşin harcı tamamlaması konusunda belirtilen yasa hükmü uyarınca kesin süre verilip, sonuca göre bir karar tesisi gerekirken belirtilen gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.