Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/14619 K.2015/2007

Taraflar arasındaki karşılıklı tazminat-alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı asıl davanın kısmen kabul,kısmen reddine, karşı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı...karşı davalı vekili, taraflar arasında 2002 yılından bu yana 4 adet bayiilik sözleşmesi imzalandığını, davalı...karşı davacının 25/01/2012 tarihli ihtarname ile sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, ancak sözleşmeyi feshinin haksız olduğunu, davalı...karşı davacının zilyetliğinde mülkiyeti müvekkiline ait olan toplam 672 adet lpg tüpü olduğunu, sözleşmenin sona ermesinden itibaren 15 gün içinde tüpler müvekkiline teslim edilmesi gerekirken halen teslim edilmediğini, tüplerin teslim edilmemesi halinde müvekkilinin beher tüp başına imalat bedelini talep etme hakkının olduğunu,

ayrıca müvekkilinin mahrum kaldığı karı ve sözleşmeden doğan cezai şartı talep hakkının bulunduğunu, cezai şart irad kaydedilen 2.902,19 TL ile davalının tüp depozito alacağı 5.612,71 TL'nin karşı dava açılmaz ise toplam tazminat bedelinden mahsup edileceğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla tüplerin iade edilmemesi sebebiyle 5.000,00 TL, kar mahrumiyeti alacağı olarak 5.000,00 TL ve cezai şart olarak 5.000,00 TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL nin davalı...karşı davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı...karşı davalı vekili 04/12/2013 havale tarihli ıslah dilekçesi ile, tüplerin iade edilmemesinden kaynaklı tazminat taleplerini 1.762,80 TL'ye indirdiklerini, kar mahrumiyeti taleplerini 25.000,00 TL'ye, cezai şart taleplerini ise 23.237,20 TL'ye çıkardıklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla toplam taleplerini 50.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini belirtmiştir.

Davalı...karşı davacı vekili, taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiğini, davacı...karşı davalının taleplerinin haksız olduğunu, bunun yanında davacı...karşı davalıya bayilik teminatı olarak verilen 5.000,00 TL'nin müvekkiline iade edilmediğini, ayrıca davacı...karşı davalı adına kayıtlı olan ancak müvekkili tarafından ödenen telefon fatura bedellerinin iadesinin gerektiğini, yine davacı...karşı davalıya tüp depozito bedeli olarak ödenen ancak karşılığında tüp teslim edilmeyen 5.612,71 TL'nin iadesinin gerektiğini, bu talepleriyle ilgili olarak karşı dava açtıklarını belirterek asıl davanın reddine,

karşı davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haksız olarak irad kaydedilen 5.000,00 TL, tüp depozito bedeli olarak ödenen 5.612,71 TL ve ödenen telefon fatura bedelinden şimdilik 387,29 TL'nin davacı...karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; davalı...karşı davacı tarafın sözleşmeyi feshinin haksız olduğu ve davacı...karşı davalının taleplerinin uygun olduğu, bunun yanında bilirkişi raporuyla belirlenen cezai şart miktarının davalı yanın ekonomik yıkımına sebep olabileceği, bu nedenle %40 oranında tenkisinin gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, iade edilmeyen tüplerin imalat bedeli olarak 1.762,80 TL, kar mahrumiyeti olarak 25.000,00 TL ve cezai şart olarak 13.942,32 TL olmak üzere toplam 40.705,12 TL'nin davalı...karşı davacıdan tahsiline, karşı davanın kabulüne ve 11.000,00 TL'nin davacı...karşı davalıdan tahsiline karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 109/2. maddesi “Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz” hükmünü, 115/2. maddesi ise “Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.” hükmünü içermektedir.

Davacı...karşı davalı, davalı...karşı davacı taraftan haksız olarak feshedilen sözleşme nedeniyle kâr mahrumiyeti, cezai şart ve iade edilmeyen tüp bedeli isteminde bulunarak kâr mahrumiyeti alacağı için 5.000,00 TL, cezai şart alacağı için 5.000,00 TL ve iade edilmeyen tüp bedeli için 5.000,00 TL talepte bulunmuş ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuştur.

Taraflar arasında akdedilen bayiilik sözleşmesi hükümleri dikkate alındığında davacı...karşı davalının tüm alacak kalemleri belirlenebilir nitelikte olduğundan kısmi dava açması yukarıda açıklanan yasa hükmü gereğince mümkün değildir. Öte yandan davacı yargılama sırasında taleplerini ıslah etmiş ise de yine fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuştur. Ne var ki 6100 sayılı HMK'nın 109/2 maddesi uyarınca kısmi ıslah da mümkün değildir.

Bu durumda mahkemece davacı...karşı davalı tarafa davada talep ettiği tüm alacak kalemleri açıklattırılıp gerektiğinde 6100 sayılı HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca harcı tamamlaması hususunda kesin süre verilerek sonucuna göre yargılamaya devam olunması gerekirken, bu yönler gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.