Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/15360 K.2015/3031

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı icra dairesinin yetkisiz olması sebebiyle davanın reddine yönelik verilen hükmün süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkili tarafından ilam niteliğindeki belgeye dayalı olarak davalı hakkında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, %20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili, İİK'nın 50. ve 148. maddelerine göre yetkili icra müdürlüğünün müvekkillerinin yerleşim yeri olan İzmir İcra Dairesi olduğunu, aynı gerekçe ile mahkemenin de yetkisiz olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılamada toplanan delillere göre; dava konusu icra takip dosyasında ipoteğin kayıtsız ve şartsız para borcu içermemesi ve ilam niteliğinde bulunmaması nedeniyle 2004 sayılı İİK.nun 148/1 maddesine göre ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip yapıldığı gözetildiğinde, İİK.nın 50. maddesinin son fıkrası delaletiyle 6100 sayılı HMK.nın 6/1,7/1 maddeleri gereğince davalıların yerleşim yeri adreslerinin ve 12. maddesi gereğince ipotek konulan taşınmazın bulunduğu yer yetkili icra dairesi ve mahkemelerin İzmir İcra Daireleri ve Mahkemeleri olduğu,

Adana İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkisinin bulunmadığı anlaşıldığından, davalıların Adana 8.İcra Dairesine yönelik yetki itirazlarının kabulüne, yetkili icra dairelerinin İzmir İcra Daireleri olduğunun tespitine, davacının davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile yapılan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi hükmü gereğince iptali istemine ilişkindir. Mahkemece İİK'nın 148. ve 50. maddesi hükümlerindeki atıfla HMK'nın 6. 7/1. ve 12. maddesi hükümleri gözetilerek davalıların yerleşim yerlerinin ve ipotek konulan taşınmazın İzmir'de bulunmasından dolayı takibin yetkili icra dairesinde yapılmamış olması sebebiyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Bilindiği üzere itirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılması HMK'nın 114/2. maddesi anlamında dava şartı niteliğindedir.Dava konusu ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız icra takibinin düzenlendiği İİK'nın 148. maddesinde “Taşınmaz ipotek alacaklısı, yetkili veya taşınmazın bulunduğu yer icra dairesine elindeki ipotek belgesinin akit tablosunun tapu idaresince verilmiş resmi bir örneğini ibrazla alacağın miktarını bildirir ve 58 inci maddeye göre takip talebinde bulunur.” hükmü yer almaktadır.

Madde lafzından da açıkça anlaşılacağı üzere, İİK'nın 148. maddesi hükmüne göre ilamsız icrada yetkili olan icra daireleri de yetkilidir.Yine İİK'nın 50. maddesinin 1. fıkrasının 1. cümlesinde icra dairelerinin yetkisinin tayininde HMK'daki yetki kurallarının kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda dava konusu icra takibinin dayanağı olan ipotek resmi senedinin içeriğinden davalı şirketin bir miktar para borcunun teminatı olmak üzere davacı şirket lehine ipotek tesis edildiği anlaşılmaktadır. O halde İİK'nın 148. ve 50.maddelerinde yapılan atıfla HMK'nın 10. maddesi delaletiyle 6098 sy.

TBK'nın 89/1. maddesi hükmü uyarınca davacı-alacaklının ödeme tarihindeki yerleşim yerinin bulunduğu yer icra dairesinde icra takibi yapabileceği gözetilmeksizin yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.