Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/15954 K.2015/13466

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek. Av. ... ile davalı vek. Av. ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalı tarafından imalatının yapılarak 01.11.2012 tarihine kadar teslimatı yapılacak çoraplara karşılık müvekkiline toplam bedeli 93.500 TL olan on iki adet çek verildiğini, vadesi gelen üç adet çekin bedelinin de ödendiğini ancak davalının çorapları teslim etmediğini, bunun üzerine davalıya 26.11.2012 tarihli ihtarname gönderdiklerini, bu ihtarnameyle malların teslimini, aksi halde sözleşmenin feshedileceğini bildirdiklerini, davalının malları teslim etmediğini, ancak toplam tutarı 37.500 TL olan beş adet çeki iade ettiğini belirterek, 56.000 TL tutarındaki yedi adet çekten dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine, bu çeklerden üç adedinin ödenmiş olmakla ödenen 20.500 TL'nin davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu çeklerin ödeme amacıyla müvekkiline verildiğini, iade edilen çeklerden dolayı müvekkilinin alacak haklarını saklı tuttuklarını, zira bu çeklerin üzerinde bedeli alınmadan iade edildiğine ilişkin davacının imzası bulunduğunu bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre her ne kadar çek ödeme vasıtası olup teslim edilen mal karşılığı verildiğine dair karinenin aksinin yazılı delille ispatı gerekmekte ise de davacının ihtarı üzerine davalının 12 adet çekten 5 tanesinin ''çeklerin bedelsiz olduğu'' belirtilerek davacıya teslim edildiği, davalının defter ibrazından kaçındığı, HMK'nun 222. maddesi uyarınca davacı iddialarına itibar edildiği, buna göre dava konusu çeklerin bedelsiz kaldığı gerekçeleriyle davanın kabulüne, davaya konu çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, ödenen üç adet çek bedeli 20.500 TL'nin davalıdan istirdatına karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava yedi adet çek nedeniyle menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir. Davacı, davalıya sipariş ettiği mallara karşılık on iki adet çek verildiğini, mal teslim edilmemesi üzerine davalıya çekilen ihtarname üzerine bu çeklerden beş adedinin bedelsiz olarak iade edildiğini, ancak kalan yedi adet çekin bedelsiz kaldığı halde iade edilmediğini, bunlardan üçünün dava dışı yetkili hamiller tarafından ibraz edilmesi üzerine ödenmek zorunda kaldığını iddia ederek, menfi tespit ve istirdat talebinde bulunmuştur. Davalı vekili ise çekin kural olarak ödeme vasıtası olduğunu ve bu nedenle davacının avans iddiasını kanıtlaması gerektiğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Bu durumda somut olay bakımından ispat külfeti çeklerin avans olarak verildiğini iddia eden davacıda olup davacının bu yöndeki iddiasını 6100 sayılı HMK 201. maddesi uyarınca yazılı delille ispatı gerekir. Çeklerden beşinin iade edilmiş olması tek başına dava konusu çeklerin karşılıksız olduğunu göstermez. Dosyada dava konusu çeklerin avans çeki olduğunu gösterir yazılı bir delile rastlanmadığı gibi bedelsiz kaldığına dair bir delil de bulunmamaktadır. Mahkemece, bu yönler gözetilmeden delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.