Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/16469 K.2015/4668

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Dava, harici motorlu araç satış sözleşmesine istinaden davalıya takasa verilen aracın iadesi, yapılan ödemenin istirdadı, aynı sözleşme uyarınca verilen bonolardan dolayı borçlu olmadığının tespiti ile senetlerin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar, 13.09.2010 tarihli, 2010/8235 Esas - 9615 Karar sayılı ilam ile "...davacıların elinde bulunan dorsenin parçalandığı, aynen iade imkanının kalmadığını savunmuştur. Bu savunma üzerinde durulmaması ve senetler davalı elinde ise mahkeme kasasına tesliminin sağlanması aksi halde ciro yoluyla senetleri eline geçiren üçüncü kişilerin haklarını etkileyebilecek şekilde hüküm kurulamayacağından" bahisle bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davalının davaya konu beş adet bonoyu tahsil ettiği, bonolardan birinin bulunamadığı, geriye kalan bonoların ise mahkemeye teslim edildiği, dorsenin değerinin dava tarihi itibariyle 18.500,00 TL, keşif tarihi itibariyle 18.000,00 olduğu, değer kaybının 2.500 TL bulunduğu, tırın makul kullanım değer düşüklüğü eklenince 20.500 TL olduğu, davacının tır ve dorseyi iade ettiğinde 20.500 TL iade etmiş olacağından bahisle araçların aynen teslimine, 2.500 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, talep edilen bonolar yönünden borçlu bulunulmadığının tespiti ile istirdat isteminin reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmuş, bozma ilamında belirtilen hususlarda araştırma yapılmış, dava konusu senetler mahkemeye teslim edilmiş, yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda, ise davaya konu dorsenin parçalanıp kesildiğinin anlaşılamadığı, değer kaybının bulunduğu tespit edilmiştir.Bu olgular karşısında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20/d maddesi uyarınca tescilli araçların noter dışındaki satış ve devirleri geçersizdir.

Geçersiz satışlarda herkes aldığını aynen iade etmekle yükümlüdür. Noter dışındaki araç satışı geçersiz olduğuna göre davacı, bu satış ilişkisi sebebiyle verdiği senetlerin iadesi ile ödenen bedelin istirdadı ve takasa konu aracının iadesini isteyebilir. Davalı ise, aracını geri isteyebilir. Tarafların belirtilen bu hususlar dışındaki istemlerinin hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Zira her iki tarafda takasa konu ve satışa konu malı kullanmış, davalı aynı zamanda parayı kullanmış ve semerelerinden istifade etmiştir. Mahkemece bu hususlar gözetilmeden somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.