Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/16604 K.2015/3726

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasındaki ticari ilişkiye istinaden müvekkilinin davalıya 30.000,00 -TL bedelli çeki verdiğini, davalı şirketin ise bunun karşılığında müvekkiline sadece 8.801,00 -TL' lik mal teslim ettiğini, müvekkilinin aradaki farkı talep ettiğini, davalının buna istinaden gönderdiği ihtarda 8.801,00 -TL ödendiğinde çekin iade edileceğini bildirdiğini, müvekkili şirketin bu parayı ödemeye hazır olduğunu bildirmesine rağmen davalı tarafın çeki iade etmekten kaçındığını beyanla, müvekkili şirketin davalıya borcunun sadece 8.801,00 -TL olduğunun, bunun üzerindeki meblağ bakımından borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı firmaya müvekkilinin birçok malzeme temin ettiğini, karşılığında vadeli çekler aldığını, davacı şirketin piyasaya olan borçları nedeniyle isim değiştirdiğini ve önceki şirketin borçlarını bertaraf etmek amacıyla muvaazalı bir şekilde kurulduğunu, müvekkilinin davacı firmadan 150.000,00 -TL alacaklı olduğunu, ticari kayıtların da bu durumu ortaya koyduğunu, davacı firmanın dava konusu çeki keşide ederek müvekkiline teslim ettiğini, ancak bu çekin karşılıksız çıktığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, alınan bilirkişi raporu da dikkate alınarak, davacı şirketin davalı şirkete 30.000,00 -TL' lik tacir çekini verdiği ve taraf defterlerinde bu çekin kayıtlı olduğu, davalı şirketin toplam 8.801,38 -TL bedelle davacı şirkete inşaat malzemesi sattığı ve fatura düzenlediği, davacı şirketin bu faturayı yevmiye defterine işlediği, davacı şirketin davalı şirkete 8.801,38-TL borçlu olduğu, davalı şirket tarafından davacıya çekilen ihtarnamenin mahiyetinden davacı şirketin davalı şirkete 8.801,00 -TL borçlu bulunduğu kanaatine varıldığı gerekçeleriyle, davanın kabulü ile,

davacı şirketin davalı şirkete 8.801,00 -TL borçlu bulunduğunun tespitine, dava konusu 30.06.2013 tarihli 30.000,00 -TL bedelli çekin davacıya iadesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, İİK'nın 72. maddesi hükmüne dayalı menfi tespit davasıdır. Bu durumda mahkemece, HMK'nın 26. maddesi hükmü de gözetilerek, taleple bağlılık kuralı çerçevesinde, davacının borçlu olmadığı miktar saptanarak menfi tespite hükmedilmesi gerekirken, davanın niteliği gözardı edilerek borçlu olunan miktar üzerinden olumlu tespit hükmü kurulması usul ve yasaya aykırıdır.