Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/1777 K.2014/4622

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalının müvekkili hakkında kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını, ancak takibe konu çekin keşide tarihinde ve meblağında tahrifat yapıldığını, söz konusu çek kambiyo senedi vasfında olmadığı gibi bu çek nedeniyle müvekkilinin borcunun bulunmadığını belirterek müvekkilinin takibe konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine ve davalı aleyhine %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını, takibe konu çek kambiyo senedi vasfında olduğu gibi sebepten bağımsız olduğunu, çekin dava dışı Mahir Erdoğan'ın borcuna karşılık alındığını, çekte tahrifat yapılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre; takibe konu çekin keşide tarihinin ay kısmındaki ''0'' rakamının tahrifen ''2'' yapılarak ''20/10/2007'' olan keşide tarihinin ''20/12/2007'' haline getirildiğinin, meblağ kısmındaki ''6.000'' rakam ve yazısının ise tahrifatla ''16.000'' haline getirildiğinin tespit edildiği, çekin ilk keşide tarihi dikkate alındığında süresinde bankaya ibraz edilmediğinin anlaşıldığı, dolayısıyla davalının üzerinde tahrifat yapılan ve süresinde bankaya ibraz edilmeyen bir çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü takipte bulunamayacağı, davacının talebinde haklı olduğu,

bunun yanında davalı çeki ciro yoluyla elinde bulunduran hamil olduğundan kötüniyetli olduğunun ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine, davacının %40 tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava süresinde ibraz edilmeyen çek nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti ve bu çeke dayalı takibin iptali istemine ilişkindir.

Dava konusu çekin keşide tarihi gerçekte ''20/10/2007'' iken keşide tarihinde tahrifat yapılarak ''20/12/2007'' haline getirildiği, çek bedeli ise gerçekte'' 6.000,00 TL'' iken tahrifat yapılarak ''16.000,00 TL'' haline getirildiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Bu durumda dava konusu çekin tahrifattan önceki keşide tarihi ve bedeli yönünden değerlendirilmesi gerekmektedir.

Tahrifattan önceki keşide tarihi gözetildiğinde çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği görülmüştür. Bu itibarla hamil olan davalı kambiyo hukukundan kaynaklanan haklarını yitirmiş ise de keşideci olan davacıya karşı 6762 sayılı TTK'nın 730.maddesi yollamasıyla aynı kanunun 644.maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talepte bulunabilir. Sebepsiz zenginleşme hükümleri karşısında davacı sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlüdür.

Mahkemece somut olayın yukarıdaki ilkeler çerçevesinde tartışılıp değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken ispat külfetinin tayininde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.