Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/18157 K.2015/4973

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalı ile aralarında ticari ilişkinin bulunduğunu, müvekkilinin davalıya 170.000 TL.ve 60.000 TL.bedelli kesin teminat mektubu verdiğini, davalının faturadan kaynaklı kur farkı alacağının meydana geldiğini ileri sürerek kur farkı alacağını tahsil etmek istediğini, bilahare gönderilen kur farkı faturasının iade edildiğini ve cari hesap alacağının bulunmadığını belirterek davalıya borçlu olmadığının tespitini, teminat mektuplarının iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargılama sırasında davacı vekili 170.000 TL.bedelli teminat mektubunun nakde çevrildiğini ve 30.693.34 TL.tahsil edildiğini beyanla davaya istirdat davası olarak devam edilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin toplam 30.693.30 TL.kur farkı alacağının olduğunu, kur farkı alacağı ödenmediği için 170.000 TL.lik teminat mektubunun bankaya ibraz edilerek 30.693,30 TL.lik kısmının paraya çevrilip, mektubun bankaya iade edildiğini, diğer mektubun ise davacıya verildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, taraflar arasında kur farkına ilişkin herhangi bir yazılı sözleşme olmadığı, faturaların TL.cinsinden düzenlendiği, yabancı paranın Türk Lirası karşılığı olduğuna dair kayıt bulunmadığı, taraflar arasında böyle bir uygulamanın bulunmadığının davalı yanca kabul edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı tarafından tahsil edilen kur farkı alacağından kaynaklanmaktadır. Dosyaya sunulan belgelerden sipariş verilirken döviz üzerinden anlaşma sağlandığı ve alışverişe ilişkin faturalara da cari kurun şerh düşüldüğü görülmektedir.

Mahkemece tacir olan tarafların defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmaksızın taraflar arasında yazılı sözleşme ve teamül bulunmadığı, faturaların TL cinsinden düzenlendiği gerekçe gösterilerek dava kabul edilmiş ise de alım satım ilişkisinin yabancı para birimi üzerinden kurulduğu durumlarda da faturaların TL üzerinden düzenlenmesi Vergi Usul Kanunu gereğidir.

Sipariş mektubunda alım satımın döviz üzerinden yazılı bulunduğu gözetildiğinde TL cinsinden düzenlenen faturaların belirlenen ödeme gününden sonraki bir günde ödenmesi halinde fiili ödeme günündeki kur ile sözleşme uyarınca ödenmesi gereken tarihteki kur arasındaki kur farkının istenebileceği ilkeleri gözetilerek somut olay bakımından tarafların defter ve kayıtları üzerinde alanında uzman bilirkişi veya bilirkişi heyetinden ayrıntılı ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp deliller hep birlikte değerlendirildikten sonra varılacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı gerekçe ile hüküm

kurulması doğru görülmemiştir.