Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/18299 K.2015/165

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili şirketin kasasından birçok müşteri çekinin çalındığını, şikayet üzerine soruşturma başlatıldığını ve müvekkilinin ödeme yasağı kararı aldığını, hal böyle iken davaya konu olan keşidecisi diğer müvekkili ... olan 09/03/2013 tarihli, 8.460-TL'lik çekin müvekkili... Ltd.

Şirketi'nin kaşesine sahte imza atılarak piyasaya sürüldüğünü ve davadışı birçok firma tarafından ciro edildiğini, bankaca çekin arka yüzüne mahkemenin şerhinin düşüldüğünü, buna rağmen davalı şirketin bu çeke ilişkin ihtiyati haciz kararı aldığını ve icra takibi başlattığını, ihtiyati haciz kararına istinaden müvekkili ...' in adresine hacze gidildiğini, çekin müvekkillerinden ... tarafından iyiniyet çerçevesinde ve ticari ilişkilerin bozulmaması için haciz baskısı altında 11.840-TL olarak ödendiğini belirterek,

müvekkillerinin icra dosyasında davalı şirkete borçlu olmadıklarının tespitine ve icra veznesine ödenen paranın davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, istirdat davasının davacısının borcu ödeyen kimse olduğunu, dava konusu çekin bedelini davacı keşideci ... ödediğinden, diğer davacı şirketin dava açma hakkı bulunmadığını ve davanın husumetten reddi gerektiğini ayrıca davacı şirket icra hukuk mahkemesinde çekteki imzaya itiraz ettiğinden de işbu davayı açma hakkı bulunmadığını, davacı çek keşidecisi ...'in imzaya itirazı bulunmadığını, çekin sebepten mücerret olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu çeki davadışı ciranta ....Şti'ye satmış olduğu malzemelere istinaden fatura karşılığında aldığını ve iyiniyetli olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, dava konusu çekin çalındığı ve ödeme yasağı kararı verildiği, davalının yaptığı takip sırasında davacı tarafça çek bedelinin ödendiği, davacıların husumet ehliyetlerinin bulunduğu ve dava açmakta hukuki yararlarının olduğu, hırsızlık olayından iki gün sonra ödeme yasağının bankaya bildirilip çek arkasına şerh verilmesine rağmen davalının çek iptali davasının görüldüğü mahkemeye müracaat etmediği, davalı ile davacılar arasında hiçbir ticari ilişki bulunmadığının bilirkişilerce tespit edildiği, çekteki imzanın davacı şirkete ait olmadığının icra hukuk mahkemesince alınan raporda belirlendiği,

davalının diğer cirantalara müracaat etmeden doğrudan keşideci hakkında icra takibine giriştiği de dikkate alınarak, basiretli tacir gibi davranmayarak çekin sıhhati konusunda gerekli araştırmayı yapmadığı, çek bedelinin haciz tehdidi altında ödendiği gerekçeleriyle, davanın kabulü ile, davacıların davalıya .....

2. İcra Müdürlüğü'nün 2013/3141 sayılı icra dosyası ve bu dosyaya dayanak çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine ve icra veznesine ödenen 8.460-TL' nin davacılara iadesine karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1- İcra Hukuk Mahkemelerince verilen kararlar, kural olarak maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmez. Bu durumda mahkemece takip ve dava konusu çekteki ciro imzasının davacı ... Un Ltd. Şirketi yetkililerine ait olup olmadığı konusunda bilirkişi raporu aldırılmadan ..1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2013/139 E. sayılı dosyasından alınan imza raporu esas alınarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

2- Davalı, dava konusu çeke ciro yolu ile hamil olmuştur. Bu durumda mahkemece imzasını inkar etmeyen keşideci davacı ile lehtar olan diğer davacı şirket arasındaki şahsi def'ilerin hamile karşı ileri sürülebilmesi dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nun 687. maddesi uyarınca, hamilin senetleri kötüniyetle iktisap ettiğinin kanıtlanması koşuluna bağlıdır. Mahkemece, bu yönler gözetilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiştir.