Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/18561 K.2015/15033

Taraflar arasındaki sözleşmenin iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av. F.. E.. ile davalı vekili Av. F.. D..'in gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davalıdan 30.09.2010 tarihli protokol ile satın alınan ve 45.000 EURO ödeme yapılan pancar sökme makinesinin ayıplı çıkması üzerine protokolün 09.02.2010 tarihinde feshedildiğini, bu makine için verilen peşinatın aynı tarihli sözleşmeyle başka bir makineye sayılarak ayrıca 15.12.2010 ve 15.02.2011 vade tarihli her biri 20.000 EURO bedelli senet düzenlendiğini, iş bu makinenin de 30.06.2010 tarihinde arızalanması üzerine servise gönderildiğini, keşide edilen ihtarname ile satış protokollerinin feshedildiği bildirilerek yapılan ödemelerin ve senetlerin iadesinin istendiğini,

tespit tutanağı ile arızanın henüz giderilmediğinin ve makinenin satıcının uhdesinde bulunduğunun tespit edildiğini, yine ihtarname ile iş bu sözleşmenin de feshedildiğinin ve yapılan ödemeler ile senetlerini iadesinin ihtar edildiğini ileri sürerek,

davalıda bulunan iki adet senedin iptaline, davalıya yapılan 45.000 EURO ödemenin ihtar tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan istirdadına, sözleşmenin ilgili maddesi gereğince 20.000 EURO cezai şart bedelinin ihtar tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve müvekkilinin arızalanan makinenin uzun süre tamirde kalmış olması nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak şimdilik 10.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminat ile yapılan noter vs. masrafları sebebiyle şimdilik 2.500 TL nin faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkiline keşide ettiği fesihnamede Holmer marka makinenin çalışır vaziyette eksiksiz olarak F.. A..'a teslim edildiğinin belirtildiğini, bu makine için düzenlenen sözleşmenin fesih nedeninin davacının ödemede zorlanmasından kaynaklandığını, diğer makinenin ise arızasının giderilerek pancar sökme sezonuna yetiştirildiğini, davacının kötü niyetli olarak sözleşmeleri feshettiğini, sözleşmede belirlenen fesih koşullarının oluşmadığını, senetlerin müvekkilinde olmayıp 3. şahıslara ciro edildiğini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece yapılan yargılamada toplanan delillere ve benimsenen 20.03.2014 tarihli bilirkişi raporuna göre; davacının Barigelli marka pancar söküm makinesinin satışına ilişkin 09.02.2010 tarihli satış sözleşmesini fesihte haksız olduğu, davacının ilk ihtarnamesinden sonra sözleşmeyi feshetmeyerek tamir hakkını kullanmak istediği, ancak makinenin arızalarından ikisinin giderilmesine rağmen, bir parçanın yurt dışından gelecek olmasını beklemeyerek sözleşmeyi feshetmesinin haklı görülmediği, söz konusu makinenin pancar sökme aracı olması,

Türkiye genelinde sökme sezonunun 15/09/2010 tarihinde başlaması da dikkate alındığında davacı tarafından davalıya tamir süresi için makul bir sürenin verilmediğinin kabul edildiği, gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, davacının davalıdan satın aldığı 08.09.2010 tarihli ihtarname ile fesholunan 09.02.2010 tarihli satış sözleşmesine konu pancar söküm makinesinin sözleşmede ve akabinde davalı tarafından keşide edilen Kulu Noterliği'nin 22.07.2010 tarihli cevabi ihtarnamesinde belirtilen sürede tamir edilmemiş olması sebebiyle anılan satım sözleşmesinin feshedildiği gerekçesiyle davalıya satım bedeli olarak ödenen peşinatın istirdadı, verilen iki adet senedin iptali, sözleşmeden öngörülen cezai şartın ödenmesi ve maddi ve manevi tazminat ile yapılan masrafların tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık taraflar arasında 09.02.2010 tarihli harici olarak düzenlenen satım akdinin davacı tarafından haklı nedenle feshedilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.

Davacı tarafından dava konusu pancar söküm makinesi davalıdan 21.09.2009 tarihinde teslim alınmış, daha sonra taraflar arasında varlığı çekişmesiz 09.02.2010 tarihli harici satım sözleşmesi imzalanmış olup bu sözleşmenin 6. maddesinde makinenin arızalı olduğu ve tamir edilme garantisi ile satın alındığı belirtilerek 30.06.2010 tarihine kadar tamirinin yapılacağı düzenlenmiştir.

Satım akdine konu pancar sökme makinesi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre iş makinesi niteliğinde olduğundan anılan Yasa'nın 22/2. maddesi hükmü uyarınca ziraat odasınca tescile tabidir. Ne var ki dosya kapsamından dava konusu makinenin davalı-satıcı adına ziraat odasına kayıtlı olmadığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte aynı Yasa'nın 20/2-d maddesi ile 18.07.1997 tarihli ve 23053 mükerrer sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Trafik Karayolları Yönetmeliği'nin 29. maddesi hükmüne göre tescile tabi tüm araçların devirlerinin noterlerce yapılması zorunludur. Bu durumda taraflar arasında imzalanan ve davacı tarafından fesholunan 09.02.2010 tarihli satım akdi geçersiz olduğundan taraflar bu sözleşmeye göre verdiklerini sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri alabileceklerdir.

Mahkemece bu yönler gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, bu husus bozmayı gerektirmiştir.