Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/19432 K.2015/1686

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalılardan ... Su Deniz ve Su Ür. Teks. Gıda Tıbbi Malz. Orm. Ürünl. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkili ile davalılardan ... Su Ürünl.Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti arasındaki ticari ilişkiye istinaden müvekkilinin verdiği mal siparişine karşılık dört adet çeki keşide ettiğini, ancak malların teslim edilmediğini, alışveriş gerçekleşmediğinden davalı ... Su Ürünl. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti ile müvekkili arasında çeklerin iade edileceğine dair 15.09.2008 tarihli yazışma yapıldığını, çeklerden 05/09/2008 tanzim tarihli 23.200-TL bedelli çekin davalı ...

Su Deniz ve Su Ürünl.Ltd. Şti'nin eline geçtiğini öğrendiklerini, oysa bu çekin gerçek bir borcu yansıtmadığını, bu davalının da yetkili hamil olmadığını, çek kambiyo vasfını taşımadığından iyiniyet iddiasında bulunulamayacağını belirterek, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve davalılar aleyhine %40 tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Su Deniz ve Su Ürünleri Tekstil Gıda Tıbbi Malz Orman Ürünleri San ve Dış Tic Ltd Şti.vekili, müvekkilinin diğer davalıya sattığı mallar nedeniyle davaya konu çeki aldığını ve yetkili hamil olduğunu, çekin unsurlarının tam olduğunu, çeki süresinde bankaya ibraz ettiklerini, müvekkilinin davacıyla diğer davalı arasındaki iç ilişkiyi bilemeyeceğini, davacının her halükarda TTK 644. md. uyarınca da müvekkiline karşı sorumlu olduğunu beyanla, davanın reddine ve davacı aleyhine %40 tazminata karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalıya usulüne uygun davetiye çıkartılmasına rağmen süresinde cevap dilekçesi vermediği, ancak 20/03/2012 tarihli duruşmaya katılan şirket temsilcisinin 15/09/2008 tarihli tutanaktaki imzanın kendisine ait olduğunu ve tutanağın doğru olduğunu, çeki diğer davalıya verdiği için geri alıp davacıya iade edemediğini belirtmiş olduğu anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davaya konu çekteki zorunlu unsur olan keşide yerinin "...." ibaresini taşıyıp, mülki ve idari birimi temsil etmediği, ayrıca çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğinin anlaşıldığı ve belgenin çek vasfını taşımadığı, davalı ...

Su ve Tarım Ürünleri Gıda San ve Tic Ltd Şti yönünden davacının temel ilişkide borçlu olup olmadığının tespiti için yapılan bilirkişi incelemesinde, davacının bu davalıdan alacaklı konumunda olduğunun anlaşıldığı, bu rapor ve taraflar arasındaki ikrar edilen 15/09/2008 tarihli belge birlikte değerlendirildiğinde, davacının temel ilişkide de davalı ...lar Ltd.Şti'ne borcunun bulunmadığı, her ne kadar davalı ... Su Deniz ve Su Ürünl. Ltd.

Şti. vekili davaya konu çek nedeniyle dolandırıcılık suçuna ilişkin davacı ve diğer davalı aleyhine açılan ceza davasının sonucunun beklenmesini talep etmiş ise de; bu dava dosyasında sanıkların mahkum edilmeleri halinde dahi, bunun davalıya çek vasfını taşımayan belgeye dayalı olarak alacak hakkı vermeyeceği, mahkumiyet durumunda davalının tazminat talep hakkının doğacağı belirtilerek, davanın kabulü ile, davaya konu 05/09/2008 tarihli 23.200-TL bedelli çek vasfını taşımayan belgeden ötürü davacının davalı ...

Su Deniz ve Su Ürünleri Tekstil Gıda Tıbbi Malzeme Orman Ürünleri Ltd. Şti'ne borçlu olmadığının tespitine, ayrıca diğer davalı Tasfiye Halinde ... Su ve Tarım Ürünleri Gıda San.

ve Tic. Ltd. Şti.'ne asıl borç ilişkisinden ve davaya konu 05/09/2008 tarihli 23.200-TL bedelli çek vasfını taşımayan belgeden ötürü borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş, hüküm davalı ... Su Deniz ve Su Ürünleri Tekstil Gıda Tıbbi Malzeme Orman Ürünleri Ltd. Şti vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, kambiyo vasfını taşımayan çeke dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. Davalı ... Su Deniz ve Su Ürünleri Tekstil Gıda Tıbbi Malzeme Orman Ürünleri Ltd. Şti.' nin şikayeti üzerine davacı şirket yetkilisinin de aralarında olduğu sanıklar hakkında dava konusu çekle ilgili olarak ceza davası açılmıştır. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK’nun 53. maddesi uyarınca ceza mahkemesince verilecek maddi vakıayı saptayan kararlar ile mahkumiyet kararlarının hukuk hakimini bağlayacağı gözetilerek, .... Ağır Ceza Mahkemesi' nin 2010/491 E. - 2013/180 K. sayısında kayıtlı ceza davasının sonucunun ve kesinleşmesinin beklenmesi gerekirken, aksi düşünce ile işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.