Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/20467 K.2015/3912

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma üzerine yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, davaya konu 12.000 TL bedelli çekin davalılardan ... Reklam Ltd.Şti.elinde iken müvekkiline iade edilmesi gerektiği halde iade edilmeyerek adı geçen davalı tarafından diğer davalı ... Yapı Malz.Ltd.Şti.'ne ciro edildiğini, bu şirketin de müvekkili aleyhinde takip başlattığını, öte yandan çekin keşide tarihinde oynama yapılarak 06.03.2010 olarak değiştirildiğini, düzeltmedeki parafın müvekkiline ait olmadığını, böylelikle belgedeki çek vasfının da kaybolduğunu belirterek, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Yapı Malz.Ltd.Şti.vekili, dava konusu çeki müvekkilinin diğer davalıdan alacağına karşılık olarak ciro yoluyla son haliyle aldığını, müvekkilinin iyiniyetli ve meşru hamil olduğunu bildirerek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ltd.Şti.vekili, çekin ilk düzenlenişinde keşide tarihinin 06.04.2010 olduğu halde oynama yapılarak 06.03.2010 şekline dönüştürüldüğünü, bu durumun müvekkilinin bilgisi dahilinde olmadığını, çekin keşide tarihinin 06.04.2010 olarak değerlendirme yapılması gerektiğini beyan etmiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporlarına göre, davaya konu çekin keşide tarihi 06.04.2010 iken 06.03.2010 olarak değiştirildiği ve bankaya 08.03.2010'da ibraz edildiği ve karşılıksız şerhinin yazdırıldığı, çekin kambiyo vasfını yitirmediği, davacının çekteki imzasını inkar etmediği ve borçlu olmadığını ispatlayamadığı gerekçeleriyle davanın her iki davalı yönünden de reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu çek hamiline düzenlenmiş olup çekin keşidecisi davacı, birinci cirantası davalı ... Reklam... Ltd. Şti, hamili ise davalı ... Yapı Malz. Ltd. Şti'dir. Bahse konu çekin keşide tarihinin 06.04.2010 iken 06.03.2010 olarak tahrif edildiği dosya içeriği ile sabittir. Ancak, çek 08.03.2010 tarihinde ibraz edilmiştir. 5941 sayılı Yasa'nın Geçici 1.maddesinin 5.fıkrası uyarınca 31.12.2017 tarihine kadar, üzerinde yazılı düzenleme tarihinden önce çekin ödenmek için muhatap bankaya ibrazı geçersiz olup, somut olayda usulüne uygun bir şekilde ibraz bulunmadığından dava konusu çek ile ilgili olarak kambiyo hukukundan kaynaklanan hakların yitirilmiş olduğunun kabulü gerekir.

Hal böyle olunca dava konusu çekte son hamil olan davalı, ... Yapı Malz.. Ltd. Şti, TTK'nun 644.(6102 sayılı TTK'nun 732.) maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre keşideci davacıya müracaat edebilecektir. Bu durumda sebepsiz zenginleşmediğini ispat külfeti keşideci davacıdadır. Öte yandan keşideci davacı ile birinci ciranta olan davalı ... Reklam... Ltd. Şti. arasında temel ilişki bulunduğundan dava konusu çek bu temel ilişki yönünden yazılı delil başlangıcı niteliğindedir. Davalı (lehdar) .... Reklam... Ltd. Şti. temel ilişkiyi tanık dahil her türlü delille ispatlamak suretiyle keşideci davacıdan talepte bulunabilecektir. Mahkemece açıklanan bu hususlar gözetilmeksizin yanılgılı gerekçeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.