Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/2281 K.2014/5304

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın esastan reddine, davacının diğer taleplerinin konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, icra inkar tazminatının davalıdan davacıya verilmesine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı şirketten olan cari hesap alacağının birkısmı için davalı şirketin 20/10/2010 tarihli 9.755-TL bedelli çeki kargo ile müvekkiline gönderdiğini, ancak çekin kargodan müvekkilinin eline ulaşmadığını, bu itibarla bahsi geçen çekle ilgili olarak açılan davada çekin iptaline kararı verildiğini, çekin zayi olması nedeniyle ödeme yasağı da konulduğunu, çek iptali davasının kesinleşmemiş olması gerekçesiyle davalının müvekkili şirkete olan borcunu ödemekten kaçındığını, bunun üzerine davalı aleyhine İstanbul 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/5077 sayılı dosyasından ilamsız takip başlattıklarını,

davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davaya cevap vermemiş olmakla birlikte davadaki beyanlarında, müvekkilinin davacıya 11.551,15-TL borcu olduğunun doğru olduğunu, ancak verdikleri 9.755-TL' lik çekin kaybolması nedeniyle çek iptali kararı ya da çekin iadesi halinde ödeme yapacaklarını bildirerek, çek bedeli haricindeki 1.796-TL' yi ödediklerini, sonrasında da müvekkilinin ticari itibarı düşünülerek çek bedeli kadar ödeme yapıldığını, çek iptal kararı müvekkiline ibraz edilse idi icra takibine gerek kalmayacak olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, davalının borcunun ifası amacıyla davacının elemanına verdiği çekin kargodayken kaybolduğunda çekişme olmayıp, çekişmenin henüz çek iptali kararı alınmadan, çek bedelinin icra takibiyle istenip istenemeyeceği noktasında olduğu, icra takibinde istenen çek haricinde kalan davacı cari hesap alacak miktarının 1.796,15-TL olup, takipten sonra davadan önce davalının 1.796-TL' yi ödediği, dava açılmasından sonra da toplamda 9.755-TL lik çek bedelini ödediği, davalının takipten önceki ihtarla temerrüde düştüğü ve takibe kadar 1.796,15-TL bakımından 16,97-TL işlemiş faiz olduğu,

bu miktarın davalının takipten sonra yaptığı ödemeden düşüldüğünde, davalının davadan sonraki toplam ödeme miktarının 9.752,55-TL olarak kabulü gerektiği, çek bedeli olan 9.755-TL'den yapılan 9.752,55-TL çıkartıldığında 2,45-TL' lik bir miktar kaldığı, 9.752,55-TL ve 1.796,15-TL ile faizi olan 16,97-TL bakımından ödeme nedeniyle davanın konusuz kaldığı, davalı 1.796,15-TL' yi itiraz ettikten sonra ödemiş olduğundan, 1.796,15 TL için hesaplanan icra inkar tazminatı miktarı olan 718,40-TL' yi de davacıya ödemek zorunda olduğu,

çek iptal kararı ibraz edilmeden çek bedeline ilişkin kısım bakımından yapılan takibin haksız olduğu gerekçeleriyle, İstanbul 1. İcra Müdürlüğü'nün 2011/5077 sayılı takip dosyasındaki çek bedelinin 96,96-TL işlemiş faizi ve çek bedeli bakiyesi olan 2,45-TL asıl alacak ile ilgili itirazın iptali davasının esastan reddine, davacının diğer taleplerinin ise konusunun kalmaması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davalının itirazında haksız olduğu asıl alacak miktarı olan 1.796-TL'nin %40' ı olan 718,40-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davanın temelini oluşturan icra takibinde cari hesaba dayalı alacak talebinde bulunulmuştur. Başka bir anlatımla, takibin dayanağı olarak çek gösterilmemiştir. İtirazın iptali davaları takibe sıkı sıkıya bağlı davalardan olup temelini oluşturan icra takibine konu edilmeyen hususlarda inceleme yapılamaz. Mahkemece bu yönler bakımından delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülmüştür. Öte yandan, davadan önce 1.796,15-TL ödendiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Davadan önce yapılan ödemeler yönünden itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Hukuki yarar dava şartı olduğundan, mahkemece re' sen gözetilmelidir. Birkısım ödemelerin ise davadan sonra yapıldığı görülmüştür. Davadan sonra yapılan ödemelerin infazda nazara alınması gerekmektedir. Mahkemece açıklanan bu ilkeler gözetilmeden eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.