Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/323 K.2014/4270

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacılardan H.. H.. vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, keşidecisi müvekkili H.. H.. olan hamiline yazılı 7.000-TL’lik çekin, H.. H..’nın oğlu olan diğer davacı M.. H.. tarafından 12.04.2007' de otogarda çaldırıldığını ya da zayi edildiğini, çekle ilgili olarak ödeme yasağı ile çek iptali davası açıldığını, ancak davayı takip etmediklerini, davalı Metin' in çeki bulan ya da çalan şahıs olduğunu, çekin bu davalının cirosuyla diğer davalı Necla Kutlu’ya ve ondan da davalı İ..

A..' a geçtiğini, davalı İbrahim tarafından da çek keşidecisi olan H.. H.. ve diğer davalılar aleyhine İstanbul 11. İcra Müdürlüğü' nün 2007/10244 sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, davalıların birbirlerini tanıdıklarını belirterek, takibe konu 7.000-TL’ lik çekten dolayı çek keşidecisi müvekkili H.. H..’ nın borçlu olmadığının tespitine, çekin iptaline ve keşidecisine iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı N.. K.. vekili, müvekkilinin işyerindeki müşterilerinden davalı M.. K..’ya sattığı mal karşılığı olarak davaya konu çeki teslim aldığını ve ciro ederek diğer davalı İbrahim' e verdiğini, müvekkilinin çeki iyiniyetli olarak alacağına karşılık teslim alıp yine ticari bir nedenle ciro ettiğinden müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini beyanla, davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar İ.. A.. ile M.. K..'ya usulüne uygun davetiye tebliğ edilmesine rağmen, davaya cevap verilmediği ve duruşmalara katılmadıkları anlaşılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, hamile karşı açılan bedelsizliğe dayalı menfi tespit davalarında, TTK'nun 730/5. maddesi yollamasıyla aynı yasanın 599. maddesi uyarınca hamilin senedi bile bile borçlunun zararına devralması hali dışında keşideci ile lehtar arasındaki kişisel def'ilerin hamile karşı ileri sürülemeyeceği, öncelikle lehtar açısından senedin karşılıksızlığının kanıtlanmasının gerektiği, davacı yanca bedelsizlik iddiasının yazılı belge ile kanıtlanamadığı, davacı tarafından dava konusu çekin lehdarı olan davalı M..

K..' ya yemin teklifine rağmen davalının duruşmaya katılmayarak yemin konusu vakıaları ikrar etmiş sayıldığı, ancak davalılar hamil İ.. A.. ile ciranta Necla Kutlu yönünden çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiklerinin kanıtlanamadığı, davacı M.. H..' nın çeki zayi eden olduğu ve dava takip yetkisinin ise bulunmadığı, bu nedenle bu davacı yönünden davanın dava şartı (dava takip yetkisi) yokluğundan reddinin gerektiği belirtilerek, davacı M..

H..'nın davasının aktif dava ehliyeti yokluğundan reddine, davacı H.. H..' nın 13/05/2007 keşide tarihli, 7.000-TL bedelli çek sebebiyle davalı M.. K..'ya borçlu olmadığının tespitine, davacı H.. H..'nın davalılar N.. K.. ve İ.. A.. aleyhinde açmış olduğu davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı H.. H.. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacıların müşteki olduğu, davalıların ise sanık olarak yeraldığı davaya konu çekle ilgili olarak Gaziosmanpaşa 1. Asliye Ceza Mahkemesi' nin 2010/613 E. sayılı dosyasındaki davanın halen derdest olduğu ve sözkonusu ceza dosyasının bu davayı doğrudan etkileyeceği gözönüne alınarak, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.