Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/3790 K.2015/1160

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vekili Av. ... ile davalı vekilleri Av. ... ile Av....'un gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, davalı .....AŞ ile müvekkili arasında imzalanan sözleşmeye istinaden davalının traktör bayisi olan müvekkili tarafından sözleşme gereği gönderilen çeklerin karşılığı traktörlerin gönderilmediği gibi bu çeklerin faktoring firmalarına devredildiğinin öğrenildiğini, söz konusu çeklerin büyük bir kısmının ibraz edilmesi sebebiyle müvekkili tarafından ödendiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000 TL alacağın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dilekçesinde alacağın dayanağı olarak belirtilen çeklere ilişkin hiçbir bilgi verilmediğini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan yargılamada toplanan delillere ve benimsenen 20.03.2013 tarihli bilirkişi ek raporuna göre; davacı şirketin davalı şirketten 917.250,66 TL alacaklı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 917.250,66 TL toplam alacağın 20.000,00 TL sinin dava tarihi olan 16/11/2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile, 897.250,66 TL sinin ıslah tarihi olan 28/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı...r ve .... AŞ vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taraflar arasında imzalanan 23.05.2007 tarihli bayilik sözleşmesine istinaden davacının davalıdan satın aldığı traktör karşılığında verilen çeklerin bedelsiz kaldığı iddiasıyla fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 20.000 TL nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili istemine ilişkin alacak davasıdır.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nun 182/2 maddesi uyarınca “hilafına adet veya mukavele mevcut değil ise satıcı ve alıcı borçları aynı zamanda ifa etmekle mükelleftir." Kural olarak çek bir ödeme vasıtası olup, mevcut bir borcun ödenmesine yönelik olarak verildiğinin kabulü gerekir.

Hal böyle olunca, dava konusu çeklerin taahhüt edilen mal karşılığı avans olarak verildiğini ve malın teslim edilmediğini iddia eden davacının, bu yöndeki iddiasını kesin delillerle kanıtlaması icabeder. Başka bir anlatımla, somut olayda ispat külfeti davacı taraftadır.Mahkemece bu yönler üzerinde durulup, tartışılmadan, ispat külfetinin tayininde yanılgıya düşülerek, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

. Öte yandan, taraflar tacir olup delil listelerinde ticari defter ve kayıtlarına dayanmışlardır. Bu durumda ticari defterlerinin karşılıklı olarak konusunda uzman bilirkişiler tarafından incelenmesi ve ibraz edilen delillerle birlikte değerlendirilmesi gerekir. Mahkemece bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alınmış ise de söz konusu raporlarda ticari defterler karşılıklı incelenmemiş olup, yeterli ayrıntıyı içermediği gibi denetime de elverişli değildir.