Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/5348 K.2015/2363

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davacı vek.Av.... ile davalı vek.Av....'ün gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçesinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan 685.801.08 TL.bedelli 16/1 ve 24/1 niteliğinde iplik aldığını, alınan iplik bedelinin 496.147.94 TL.sini ödediğini, 189.653.14 TL.sinin ise vadesi gelmediğinden ödenmediğini, satışa konu ipliklerin kapalı ambalaj içinde geldiğini, bu iplikler kullanılarak kumaş dokunduğunda ipliklerde gizli ayıp olduğunun tespit edildiğini, delil tespiti raporu ile de durumun tespiti üzerine davalıya ihtarname ile ayıplı malın geri alınması ve bedelinin iadesi için müracaat edildiğini,

herhangi bir sonuç alınamadığını belirterek davalıdan alınan malların iadesi ile ayıplı mal için ödenen 496.147.94 TL.nin temerrüt tarihinden itibaren en yüksek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ayrıca davalı tarafa 189.653.14 TL.borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, işin uzmanı bilirkişiler vasıtasıyla laboratuar ortamında yapılacak bilimsel inceleme neticesinde davacının talebi doğrultusunda, satılan ve teslim edilen ipliklerde gizli ayıbın olmadığının tespit edilebileceğini,aynı mahiyette ve özellikte ipliğin gerek davacı ve gerekse başka müşterileri tarafından kullanıldığını ve sorun çıkmadığını, davacının asıl maksadının iplik fiyatlarındaki düşüşten kaynaklanan yüksek zararın telafisi için ayıp iddiasına dayanıldığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, benimsenen bilirkişi raporları doğrultusunda, taraflar arasında iplik satışı ve ödemeler konusunda ihtilaf bulunmadığı, ihtilafa konu ipliklerin ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise bu ayıp dolayısıyla davacı tarafın cayma hakkını kullanıp kullanmayacağı hususlarında olduğu, satıma konu iplik ve bu ipliklerden üretilen ham kumaş ve boyalı kumaşlarda ölü pamuk lifi hatası bulunduğu, ayıbın gizli olduğu, gizli ayıbın makul sürede ihbarının yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, satıcının ayıba karşı tekeffülü hükümlerine dayanmaktadır. Davacı, davalıdan satın aldığı malların ayıplı olduğunu ileri sürerek, ödediği bedelin tahsili ile birlikte borçlu olmadığının tespiti isteminde bulunmuştur. Davalı yanca, malın süresinde muayene yapılsaydı ortaya çıkabilecek nitelikte bir ayıp iddiasında bulunulduğu, malların ayıplı olmadığı savunularak davanın reddi istenmiştir. Davaya konu malların ayıplı olduğu bilirkişi raporları ile saptanmıştır.

6762 sayılı TTK.nun 25/3.maddesinde ayıp ihbar süreleri düzenlenmiştir. Buna göre tacir satın aldığı bir malda açık ayıp bulunduğunu gördüğü takdirde 2 gün içinde ayıp ihbarında bulunmak ve bunun dışındaki ayıplarla ilgili olarak 8 gün içinde malı muayene ettirip, ayıp tespit edildiği takdirde usulüne uygun biçimde ihbarda bulunmak zorundadır. Ayıp ihbar süreleri niteliği itibariyle hak düşürücü süre olup, re’sen gözetilecek hususlardandır.

Bu durumda mahkemece somut olay bakımından, iddia edilen ayıbın süresinde yapılacak bir muayene ile belirlenebilecek nitelikte olup olmadığı, buna göre süresinde ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı, sonradan ortaya çıksa bile gizli ayıbın öğrenildiği andan itibaren derhal ayıp ihbarında bulunulup bulunulmadığı hususları ile ilgili savunma üzerinde durulup değerlendirme yapılarak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken, bu yönler üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.