Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/6408 K.2014/9003

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının açık yargılaması sonucunda mahkemece “icra takibine dayanak yapılan çek aslının incelenmesinde davalı P.. H.. tarafından keşide edilen hamiline yazılı çekin sırasıyla R. K. ve H. S. tarafından ciro edildiği, davacı A.. B..'ün çekte sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle” davanın reddine karar verilmiş davacı vekili tarafından temyiz edilen hükmün Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda bozulması üzerine yeniden yapılan yargılamada mahkemece bozma ilamına uyulmuş ve "taraflar arasında temel ilişki bulunduğu, ancak davacının temel ilişkiye dayalı alacağını ispata elverişli delillerini verilen kesin süreye rağmen sunamadığı ve böylece davanın kanıtlanamadığı gerekçesiyle reddine” karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Hükmüne uyulan Dairemiz bozma kararında özetle; “ Davacının davalı tarafından keşide edilen dava konusu çeke ciro yoluyla hamil olduğu, dava konusu çekin süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmiş ise de hamilin keşideci aleyhine 6762 sayılı TTK'nun 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme nedeniyle talepte bulunmasının mümkün olduğu, mahkemece bu yönler üzerinde durulup değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği” belirtilmiştir.

Mahkemece Dairemiz bozma kararına uyulduğu halde bozma gereği yerine getirilmemiştir. Zira bozma kararımızda, davacının dava konusu çeke ciro yoluyla hamil olduğu benimsenerek süresinde bankaya ibraz edilmeyen bu çek nedeniyle keşideciden 6762 sayılı TTK'nun 644. maddesine dayanarak alacak talep edebileceği, bir başka anlatımla, uyuşmazlığın belirtilen yasa hükmü uyarınca sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine göre çözümlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Gerçekten dava konusu hamiline düzenlenmiş çekin keşidecisi davalı P.. H.. olup, ilk ciro R. K., ikinci ciro H. S.'ya aittir. Çek, davacı tarafça icra takibine konmuştur. Böylece çekin son ciranta H. S. tarafından davacıya devredildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda taraflar arasında görünürde bir temel ilişkinin varlığından söz edilemez. Kaldı ki bozma kararına uyulmakla bir taraf yararına, diğer taraf aleyhine usul kazanılmış hak oluşturmuştur.

Bunun sonucu olarak yerel mahkemenin bozma kararında belirtilen şekilde araştırma ve inceleme yapma zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu durumda mahkemece, uyuşmazlığın 6762 sayılı TTK'nun 644. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine göre çözümlenmesi gerektiği ve somut olayda ispat külfetinin sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlü olan davalıda bulunduğu gözetilmeden eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.