Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/7009 K.2014/10412

Taraflar arasındaki menfi tespit davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin keşideci, davalının ciro yoluyla hamil bulunduğu çeke dayalı başlatılan takipte, çek üzerindeki tarihte tahrifat bulunduğunu, parafın müvekkiline ait olmadığını ileri sürerek çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, alınan Adli Tıp Kurumu Raporuna göre, çekteki keşide tarihi üzerindeki parafın davacıya ait olmadığı saptanmış ise de; çekteki miktarla ilgili tahrifat olmadığı gibi davalının iyiniyetli hamil olduğu gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine Dairemizce bozulan karara uyularak yapılan yargılama sonucunda dava konusu belgeyi başka bir sebebe dayanarak elden çıkardığını ispat edemeyen davacının davasının reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu çekin süresinde bankaya ibraz edilmediği dosya içeriğinden anlaşılmakta olup bu husus yerel mahkemenin de kabulündedir. Süresinde ibraz edilmeyen çek, adi yazılı belge niteliğinde olmadığından mahkemenin bu yöndeki gerekçesi isabetsizdir. Süresinde bankaya ibraz edilmeyen çekle ilgili olarak kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir ve taraflar arasında temel ilişki varsa alacaklı bu çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanabilir ve alacağını her türlü delille kanıtlayabilir. Temel ilişki bulunmaması halinde ise; hamilin dava tarihinde yürürlükte olan 6762 sayılı TTK'nun 730. maddesi yollaması ile 644. maddesinde öngörülen sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanarak keşideci hakkında alacak talebinde bulunması mümkündür.

Somut olayda davacı, dava konusu çekin keşidecisi, davalı ise ciro yolu ile hamili olup, TTK'nun 644. maddesi çerçevesinde keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlaması gerekmektedir. Ne var ki, dosya içeriğinden davacı keşidecinin sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamaya elverişli delil sunamadığı görülmektedir.

Bu durumda mahkemece davanın belirtilen gerekçelerle reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile ret kararı verilmesi doğru değil ise de sonucu itibariyle doğru olan hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'nun 438/son maddesi uyarınca hükmün gerekçesi değiştirilerek ve düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.