Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/7048 K.2014/9030

Taraflar arasındaki menfi tespit - istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı S. V. A.Ş vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili; davalı tarafından müvekkili aleyhine 8.750,00 TL bedelli çeke dayanarak ilamsız icra takibi yapıldığını, çekin süresinde bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle kambiyo vasfını yitirdiğini, çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığını, ancak yapılan parafın müvekkiline ait olmadığını, bu nedenle davalı bankanın kambiyo vasfında olmayan çekten dolayı alacağının olmadığını belirterek müvekkilinin icra takibi ve dayanağı çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine ve haciz baskısı altında davalı bankaya ödenen 560,00 TL'nin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekili; davalı banka ile diğer davalı D. Tekstil...Ltd. Şti. arasında imzalanmış olan kredi sözleşmelerine dayalı olarak krediler kullandırıldığını, kredilerin teminatını oluşturmak üzere adı geçen şirketten teminat amacıyla ve temlik cirosuyla 2 adet çek alındığını, kredi borçlarının ödenmemesi üzerine teminat olarak alınan çeklerin icra takibine konulduğunu, 560,00 TL'nin de kesinleşen haciz nedeniyle hukuka uygun olarak tahsil edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, takip konusu alacak yargılama sırasında S. (İstanbul) V. Yönetimi A.Ş.'ye temlik edilmiştir.

Davalı Tasfiye Halinde D. Teks. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye TK. m. 35'e göre, tasfiye memuru M.. D..'e ise ilanen tebligat yapılmış, ancak davaya cevap verilmemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; dava konusu çekin süresinde bankaya ibraz edilmemesi ve 6 aylık zamanaşımı süresinin geçmiş olması nedeniyle kambiyo vasfını yitirdiği, davacı ile çekin ilk cirantası olan davalı şirket arasında ticari ilişki olduğunun saptanamadığı, diğer davalı banka vekilince verilen cevap dilekçesinde dava konusu çekin diğer davalı şirketin davalı bankadan çekmiş olduğu kredilerin (garantisi) teminatı olarak bankaya verildiğinin beyan edildiği,

çeklerde rehin cirosu yapılamayacağından davalı bankanın yetkili hamil sıfatını kazanamayacağı, davacı keşideci ile hamil davalı banka arasında doğrudan bir ilişki de bulunmadığı gerekçesiyle davacı keşidecinin menfi tespit isteminin kabulü ile takip konusu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafından takip nedeniyle yapılan 560,00 TL'lik ödemenin davalı temlik eden bankadan istirdatına karar verilmiş, hüküm temlik alan S.

V. Yönetimi A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava süresinde bankaya ibraz edilmeyen ve 6 aylık zamanaşımı süresi içinde takibe konulmayan çeke dayalı olarak girişilen icra takibinden dolayı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

Davacı, dava konusu çekin keşidecisi olup çekin ciro yolu ile davalı temlik eden T. İş Bankası A.Ş.'ye geçtiği ve daha sonra alacağın davalı S. V. Yönetimi A.Ş.'ye temlik edildiği dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Çek arkasındaki ciro şerhinde “bedeli teminattır”, “rehin içindir” ibareleri bulunmadığından cironun temlik cirosu olduğunun ve davalı temlik eden T. İş Bankası A.Ş.'nin somut olayda yetkili hamil sıfatının bulunduğunun kabulü gerekir.

Davacı keşideci ile davalı temlik eden yetkili hamil T.

İş Bankası A.Ş. arasında temel ilişki bulunmadığından ve süresinde ibraz edilmediği gibi 6 aylık zamanaşımı süresi içerisinde de takibe koyulmayan çekten dolayı kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilmişse de hamilin keşideciye karşı dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK.'nın 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hukuksal nedenine dayanılarak talepte bulunulabileceği ve davacının sebepsiz zenginleşmediğini kanıtlamakla yükümlü olduğu gözetilmeden mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.