Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/8871 K.2014/12122

Taraflar arasındaki menfi tespit-istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı birlikten bir adedi 5.000-TL' den olmak üzere 15 adet damızlık süt ineği, 1 adet süt sağma makinesi, 1 adet de soğutmalı süt tankı satın aldığını, buna ilişkin tüm borçlarını ödediğini, birlik yetkililerinin sözleşme aşamasında bankaya verilmesi gereken evraklar olduğundan bahisle müvekkiline hile ile boş bono imzalattıklarını, daha sonradan bu bononun davalı birlik yetkililerince doldurularak müvekkili hakkında Giresun 1.İcra Müdürlüğü'nün 2012/94 sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin böyle bir borcu olmadığından bahse konu takibin ve bononun iptaline, müvekkilinin davalı birliğe borçlu olmadığının tespitine, icrada ödenen paraların istirdadına ve davalı aleyhine %40 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının iddialarının doğru olmadığını, borcun sona erdiğini iddia eden davacının bunu ispatlaması gerektiğini, davacıya 15 adet damızlık süt ineğinin herbirinin 7.000-TL’ den satıldığını, ancak E.. Ziraat Bankasının herbir büyükbaş hayvan için ancak 5.000-TL’ lik kredi vereceğini bildirmesi nedeniyle evrak ve kayıtların bu bedel üzerinden düzenlendiğini, geriye kalan miktar için ise birlik karar defterinde de yazılı olduğu şekilde karar alınarak 30.000-TL bedelli bono düzenlendiğini, ayrıca sözkonusu satıma ilişkin olarak gerçek bedel olan 105.000-TL' lik fatura da kesildiğini, bu nedenlerle davacının borcunun kapanmış olmadığını beyanla, davanın reddine ve davacı aleyhine %40 kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasında düzenlenen belgelerde herbir süt ineğinin 5.000-TL bedelle satıldığının yazılı olduğu, birliğe ait yönetim kurulu kararlarında ise 7.000-TL’ye satıldığının yazılı olduğu, bilirkişi heyetinden alınan rapora göre, davacının davalı Giresun Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği' ne ödenmemiş 30.018,93-TL borcunun kaldığı, bankanın herbir inek için 5.000-TL kredi vermesinden dolayı taraflar arasındaki belgelerin bu bedel üzerinden düzenlendiği, ancak davalı birliğin ayrıca tutmuş olduğu defter ve yönetim kurulu kararlarında herbir inek için 7.000-TL üzerinden anlaşma yapıldığı,

menfi tespit davasında kural olarak ispat yükü davalı alacaklıda ise de, davacı vekilinin dava dilekçesinde müvekkiline boş bir bononun imzalatıldığını beyan etmesi, bu bono karşılığında müvekkilinin herhangi bir borcunun olmadığını ileri sürmesi ve dolayısı ile de senedin karşılıksız olduğunu iddia etmesi nedeni ile ispat yükünün yer

değiştirdiği, davacı tarafın bononun karşılıksız olduğunu ispat etmesi gerektiği, dava dilekçesinde yemin deliline dayanmış olan davacı tarafın yemin teklif edeceklerini beyan etmesi üzerine davalı birlik temsilcisinin yemini eda ettiği, davacı tarafça davanın ispat edilemediği gerekçeleriyle, davanın reddine ve şartları oluşmadığından davalı vekilinin tazminat talebinin de reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında damızlık süt hayvanı ve birtakım ekipmanların satışına ilişkin sözleşme yapıldığında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Dava konusu bononun da bu akdi ilişkinin teminatı olarak verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda taraflar arasındaki sözleşmedeki malların değerleri belirlenerek ve bu konudaki taraflar arasındaki ihtilaf çözümlenip yapılan ödemeler de gözetildikten sonra bononun gerçek bir borcun karşılığı olup olmadığının tespit edilmesi gerekirken ispat külfetinin tayininde ve delil takdirinde hataya düşülerek, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.