Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2014/9657 K.2014/14022

Taraflar arasındaki birleşen ariyet teslimi-cezai şart davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın tahliye ve intifa hakkı yönünden konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, ariyet ve cezai şart isteminin kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde asıl ve birleşen davaların davalılar vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Asıl davada davacı ... Akaryakıt Dağıtım Paz. AŞ vekili, tapuda .... İli, .... İlçesi, .... Köyü, ....

Mevkiinde kayıtlı 2747 m2, 32 dm2'lik yüzölçümüne sahip taşınmaz üzerindeki akaryakıt satış ve servis istasyonunun 19.08.2002 tarihli "Bayilik ve İşletmecilik Sözleşmesi" gereğince davalı şirket tarafından işletildiğini, davalı yanca hiçbir gerekçe gösterilmeden ve haklı bir neden olmaksızın 24.05.2007 tarihli noter ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek muarazanın meni ile davalının intifa hakkının müvekkiline ait olan taşınmazdan, üzerindeki tesislerden, akaryakıt satış ve servis istasyonundan tahliyesi ile üzerindeki tesisler ile birlikte taşınmazın, istasyonun ve ariyet malzemelerin müvekkiline teslimine,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranışları sonucu gerçekleşen fesih nedeniyle 100.000 USD cezai şarttan ve sözleşmenin feshinin ihtarından sonra istasyonun tahliye ve teslimi talebinin yerine getirilmesinde davalının geciktiği her gün için ödemesi gereken cezai şarttan şimdilik 20.000 Doların yasal faiziyle birlikte ve tahsil tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .... Otomotiv San Ltd Şti vekili, rekabet kurulunun tebliğ hükümleri çerçevesinde bayiilik sözleşmelerinin süresinin 5 yıl ile sınırlandırıldığını, bu çerçevede yanlar arasındaki 19.08.2002 tarihli sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini, davacının iddialarının ve taleplerinin kabul edilmediğini, müvekkilinden sözleşme uyarınca davacıdan aldığı malzemeler karşılığında 35.000 USD tutarında bir teminat bonosu alındığını, davacının bu bonoyu iade etmeden demirbaşları istemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Birleşen davada davacı ... Akaryakıt Dağıtım Paz. AŞ vekili, tapuda .... ili .... ilçesi .... mah. ... mevkiinde kayıtlı, 1084 metrekare yüz ölçüme sahip taşınmazda bulunan akaryakıt ve servis istasyonu üzerinde müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 08.01.2004 tarihli Bayilik ve işletmecilik sözleşmesi akdedildiğini, diğer davalı ...’nın sözleşmede kefil olduğunu, davalı bayii şirketin sözleşmeye aykırı davrandığını, müvekkili şirket tarafından ihtarname ile uyarıldığını, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin

2007/4 ve 2007/7 D.İş sayılı dosyaları ile istasyonda yapılan tespitte davalı bayiinin başka kaynaklardan aldığı akaryakıtı müşterilerine sattığının tespit edildiğini, ayrıca istasyonda bulunan .... markasının "K" harfini boyamak suretiyle sözleşmenin 6/b maddesini ihlal ettiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından 25.12.2007 tarihli noter ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek muarazanın meni ile davalının, intifa hakkının müvekkiline ait olan taşınmazdan, üzerindeki tesislerden, akaryakıt satış ve servis istasyonundan tahliyesi ile üzerindeki tesisler ile birlikte taşınmazın,

istasyonun ve ariyet malzemelerin davacıya teslimine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının sözleşme hükümlerine aykırı davranışları sonucu gerçekleşen fesih nedeniyle 100.000 USD cezai şarttan ve sözleşmenin feshinin ihtarından sonra istasyonun tahliye ve teslimi talebinin yerine getirilmesinde davalının geciktiği her gün için ödemesi gereken cezai şarttan şimdilik 20.000 Doların yasal faiziyle birlikte ve tahsil tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar .... Otomotiv San Ltd Şti ve ..., davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, asıl davada taraflar arasındaki 19.08.2002 tarihli bayiilik sözleşmesinin davalı bayii şirket tarafından haklı nedenle feshedildiğinin ispat edilemediği, dolayısıyla davalının sözleşmeyi feshinde haksız olduğu, birleşen dava yönünden ise;

davalı bayii şirketin davacıya ait ürünler dışında başka ürünleri istasyonda sattığı, davacıya ait tesis ve ariyet malzemelerini kullanarak başka firmalardan mal temin ettiği, standart dışı akaryakıtı sattığı ve böylece sözleşmedeki yükümlülüklerini ihlal ettiği, dolayısıyla davacının 08.01.2004 tarihli bayiilik sözleşmesini feshinde haklı olduğu, davalı tarafça ariyet olarak teslim alınan malzemelerin davacıya iadesi gerektiği, intifa hakkına konu taşınmazın tahliyesi ve teslimi noktasında ise davanın devamı sırasında intifa hakkının sona ermiş olması nedeniyle davanın bu talep yönünden konusuz kaldığı,

davanın açıldığı tarihte bu talep yönünden davacının haklı olduğundan yargılama giderlerinin tümünden karşı yanın sorumlu tutulduğu, asıl ve birleşen davalarda davacının cezai şart taleplerinin yerinde görüldüğü, bu istemler yönünden taleple bağlı kalındığı gerekçeleriyle asıl ve birleşen davalar yönünden tahliyesi ve davacı tarafa teslimi istenen taşınmaz üzerindeki intifa hakkı sona erdiğinden bu talepler hakkında karar verilmesine yer olmadığına, asıl davada ariyete konu pompa üstü ışıklı panoları, giriş çıkış levhaları, fiyat panosu, 3 adet kanopi alnı ışıklı logolar, kanopi alın kaplaması,

market alın kaplaması ve iki adet ... marka pompanın davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 20.000 USD cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte, tahsil tarihindeki TCMB efektif satış kuru TL karşılığının davalıdan tahsiline; birleşen davada ise ariyete konu pompa üstü ışıklı levhaları, giriş çıkış levhaları, fiyat panosu, üç adet kanopi alnı ışıklı logolar, kanopi alın kaplaması, market alın kaplaması ve iki çiftli iki tekli pompanın davalı şirketten alınıp davacıya verilmesine,

20.000 USD cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte, tahsil tarihindeki TCMB efektif satış kuru TL karşılığının davalılardan tahsiline karar verilmiş, hüküm asıl ve birleşen davaların davalılar vekilince temyiz edilmiştir.