Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/10027 K.2016/3527

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince duruşmasız, davalı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine ilgililere çağrı kağıdı gönderilmişti. Belli günde davalı asil ... ile vek. Av. .........gelmiş diğer taraflardan kimse gelmemiş olduğundan onların yokluğunda duruşmaya başlanarak hazır bulunan asilin ve avukatın sözlü açıklamaları dinlenildikten ve temyiz dilekçelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

-KARAR-

Davacı vekili, müvekkilinin alacaklı olduğu borçlusu davalının murisi...... olan bono ile icra takibine girişildiğini, ......'in ölümü üzerine davalıya gönderilen ödeme emrine haksız olarak itiraz edildiğini iddia ederek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, 1 yıllık hak düşürücü sürede davanın açılmadığını, geçerli bir icra dosyasının varlığından söz edilemeyeceğini savunarak, davanın reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece iddia, savunma, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacının davalının murisi Nurullah Şen aleyhine bonoya dayalı takip yaptığı, kesinleşen takip devam ederken borçlunun vefat ettiği, mirasçı davalıya çıkarılan ödeme emrine itiraz edildiği ve icra müdürlüğünce takibin durmasına karar verildiği, davalının murisi olan borçlunun itirazının olmaması nedeniyle takibin kesinleştiği, davalının mirası red veya mirasın borca batık olması dışında borca itiraz edemeyeceği, mirasçılara ödeme emri çıkarılmasının zorunlu olmadığı,

mirasçılar borçtan müteselsilen sorumlu olup, mirasçılardan biri hakkında takip yapılabileceği, her ne kadar davalının borca itiraz hakkı olmamasına rağmen borca itiraz ettiği, takibin icra müdürlüğünce durdurulduğu, bu nedenle iş bu davanın açıldığı, davalının takibe ilişkin diğer itirazlarının icra hukuk mahkemesinde görülen davada irdelenip davanın reddine karar verildiği ve kararın Yargıtay tarafından onanarak kesinleştiği, davacının davalıdan toplam 31.078,77 TL tutarında alacaklı olduğu, icra inkar tazminatının koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

Dava, İİK'nun 67/1. maddesine dayalı itirazın iptali davası olup, davanın temelini oluşturan ilamsız icra takibinde alacaklı ... tarafından borçlu ........'den alacak talebinde bulunulmuş, adı geçen borçluya çıkarılan ödeme emrinin tebliğine rağmen 7 gün içinde itiraz edilmediğinden takip kesinleşmiştir. İtirazın iptali davasının koşullarından biri borçlunun, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borca itiraz ederek takibin durmasını sağlamasıdır.

Takip kesinleştikten sonra itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır. Somut olayda takibin kesinleşmesinden sonra takip borçlusunun ölmüş olması kesinleşen takibin mirasçılarına bildirilerek miras red edilmedikçe mirasçılar aleyhine yürütülmesi sonucunu doğurur. Süresinde itiraz edilmediğinden kesinleşmiş bir takipte sonradan borçlunun ölmesi halinde mirasçılarına yeniden ödeme emri çıkarılmasının hukuki dayanağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla icapsız şekilde çıkarılmış bu şekildeki ödeme emirlerinin davaya etkisi bulunmamaktadır. Nitekim bu husus Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen Uşak İcra Hukuk Mahkemesi'nin 18.01.2012 tarih ve 2011/59 E., 2012/27 K. sayılı kararında da ayrıntılı gerekçelerle açıkça belirtilmiştir.

Bu durumda somut olayda, itirazın iptali davasının koşulları gerçekleşmemiştir. Zira kesinleşmiş icra takibine karşı itirazın iptali davası açılmasında hukuki yarar, HMK'nun 114. maddesinde dava şartlarında sayılmıştır. Dava şartları, yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir(HMK'nun 115/1 md.). Dava şartları aleyhine bozma yasağının istisnalarındandır. Bu durumda mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.