Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/10580 K.2016/4306

Taraflar arasındaki istirdat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı vekilince duruşma istemli olarak temyiz edilmiş ise de davacı vekilinin duruşma isteminin miktardan reddi ile incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, müvekkilinin davalı tarafından başlatılan takibe konu çeki davalıya temlik eden dava dışı ...aleyhine açtığı menfi tespit davasında müvekkilinin takibe konu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, davalı tarafından başlatılan takipte çek bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini belirterek, ödenen miktarın davalıdan istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının müvekkilinin kötüniyetli olduğunu yazılı delille ispat etmesi gerektiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, takip ve davaya konu çekin keşide tarihi dikkate alındığında uyuşmazlığın 6361 sayılı ...ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 13.12.2012 tarihinden sonra meydana geldiği, somut olayda davacının faktoring işleminin tarafı olmayıp çekte ciranta sıfatı taşıdığı, bu durumda 6361 sayılı Yasanın 9/3 maddesi uyarınca davalının kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği davacı tarafça kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dava konusu çekin lehdarı davacı, birinci ciranta dava dışı... ... Ltd. Şti. olup, hamili davalı ...Ş.'dir. 6361 sayılı ... ... ve ... Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi ''... şirketi kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal ve hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez'' hükmünü içermektedir.

Yasa metninden de anlaşılacağı üzere, faktoring şirketinin, faktoring işlemi ile devraldığı alacak, alacağın temliki hükümlerine tabidir. Nitekim, faktoring işlemlerinde alacağın temliki hükümlerinin uygulandığı Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03.11.2010 tarih, 2010/19-488 E, 2010/557 K sayılı kararında da açıkça belirtilmiştir. Öte yandan aynı kararda faktoring işleminin müşteri (firma), faktoring şirketi (faktor) ve borçlu olmak üzere üç tarafının bulunduğu da açıklanmıştır.

Faktoring işleminin bu tarafları arasındaki ilişkiler yönünden 6361 sayılı Yasanın 9/2 ve 6098 sayılı TBK'nın 188/1.maddesi hükümlerinin uygulanması gerekir. Buna göre borçlu, faktoring işlemini öğrendiği sırada önceki alacaklısına karşı sahip olduğu def'ileri alacağı faktoring sözleşmesine dayanarak devralmış olan faktoring şirketine karşı da ileri sürebilecektir.

6361 sayılı Yasanın 9/2. ve TBK'nın 188/1. maddesi karşısında faktoring işleminin tarafları arasındaki ilişkiler yönünden şahsi def'ilerin ileri sürülebilmesinde faktoring şirketinin iyiniyetli ya da kötüniyetli olmasının sonuca etkisi bulunmamaktadır.

6361 sayılı Yasanın 9/3. maddesi, faktoring işleminin yukarıda belirtilen tarafları dışında kalan kambiyo borçluları bakımından uygulanabilecek bir hükümdür. Başka bir anlatımla, faktoring işleminin dışında bir kambiyo borçlusu varsa (keşideci, lehdar veya ciranta) onlar hakkında 6361 sayılı Yasanın 9/3. maddesi hükmü uygulanacaktır. Somut olayda uyuşmazlık faktoring işleminin tarafları arasında olduğundan anılan Yasanın 9/3.maddesi hükmünün uygulama yeri bulunmamaktadır.

Bu açıklamalar karşısında somut olayın değerlendirilmesine gelince; Davacının, dava dışı faktoring işleminin tarafı olan ... Yapı... Ltd. Şti.'ne borçlu olmadığı mahkeme kararıyla belirlenmiş ve karar kesinleşmiş olup davacının bedelsizlik defini davalı ... şirketine karşı ileri sürmesi mümkün olduğundan davanın kabulü gerekirken somut olaya uygun düşmeyen gerekçelerle davanın reddi doğru görülmemiştir.