Yargıtay 19. Hukuk Dairesi E.2015/12122 K.2016/3343

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı şirket yetkili temsilcisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

- KARAR -

Davacı vekili, cari hesap alacağının tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın haksız olduğunu, icra takibinde talep edilen işlemiş faiz yönünden davalarının olmadığını ileri sürerek, asıl alacağa vaki itirazın iptali ile % 20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, malların müvekkiline teslim edilmediğini belirterek, davanın reddini ve % 20 kötüniyet tazminatının davacıdan tahsilini istemiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporu özetlenmiş ve davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı şirket yetkili temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.

Alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak "davacının teslim edimini yerine getirdiğinin sayın mahkemece benimsenmesi halinde, davacının davalıdan 13.247,60 TL alacaklı durumda olduğu, aksi halde ise davacı talebinin mümkün olmadığı" belirtilmiş, mahkeme gerekçesinde ise; "Dosyadaki tüm bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu değerlendirildiğinde davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir." denilmiştir.

Bir mahkeme hükmünde tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sübut görülen vakıalarla, bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin birer birer, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde hükümde gösterilmesi gerekir. Gerekçe, hakimin (mahkemenin) tespit etmiş olduğu maddi vakıalar ile hüküm fıkrası arasında bir köprü görevi yapar. Gerekçe bölümünde hükmün dayandığı hukuki esaslar açıklanır. Hakim tarafların kendisine sundukları maddi vakıaların hukuki niteliğini (hukuki sebepleri) kendiliğinden (re'sen) araştırıp bularak hükmünü dayandırdığı hukuk kurallarını ve bunun nedenlerini gerekçede açıklar.

Hakim, gerekçe sayesinde verdiği hükmün doğru olup olmadığını yani kendini denetler. Üst mahkeme de, bir hükmün hukuka uygun olup olmadığını ancak gerekçe sayesinde denetleyebilir. Taraflar da ancak gerekçe sayesinde haklı olup olmadıklarını daha iyi anlayabilirler. Bir hüküm, ne kadar haklı olursa olsun, gerekçesiz ise tarafları doyurmaz. (Kuru, Baki/Arslan, Ramazan/Yılmaz,Ejder; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı 6100 sayılı HMK'na Göre Yeniden Yazılmış, 22 Baskı, Ankara 2011, s. 472)

Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerektiğini öngören Anayasa'nın 141/3. maddesi ve ona koşut bir düzenleme içeren 6100 sayılı HMK'nun 297. (mülga HUMK'nun 388) maddesi iş bu amacı gerçekleştirmeye yöneliktir.

Somut olayda davacının davasının kabulüne yönelik hükmün gerekçesi bulunmadığı gibi HMK'nun 298/2. maddesine aykırılık oluşturulacak biçimde kısa karar gerekçeli karar çelişkisi de mevcuttur.

Yerel mahkemenin yargılamayı sonuçlandırdığı kısa kararda "davacının davasının kabulüne" denildiği halde, gerekçeli kararda "Davacının davasının kabulü ile davalının İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün 2013/554 sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına, takip alacağının % 20 oranında icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine" denilmiştir. Böylece tefhim edilen kısa karar ile davacı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilen gerekçeli karar arasında çelişki oluşmuştur. Bu hal HUMK'nun 381/2. (HMK'nın 298/2) maddesine aykırılık teşkil ettiğinden hükmün bu nedenle de bozulması gerekmiştir.